Ngày 14/11, tại Quảng Ninh, Diễn đàn Kế toán trưởng và Giám đốc Tài chính Việt Nam (VCCA) tổ chức Hội nghị Kế toán trưởng và Giám đốc Tài chính thường niên 2026 với chủ đề “Dẫn dắt tài chính, kiến tạo tăng trưởng trong kỷ nguyên mới”. Sự kiện quy tụ đông đảo đại biểu, gồm đại diện cơ quan quản lý, hội nghề nghiệp, doanh nghiệp, kế toán trưởng, giám đốc tài chính và kiểm toán viên.

Hội nghị Kế toán trưởng và Giám đốc Tài chính thường niên 2026. Ảnh: Tiến Dũng

Các phiên thảo luận tập trung vào quản trị, tái cấu trúc doanh nghiệp, kiểm soát rủi ro và phát triển nhân lực tài chính. Trong đó, việc chuẩn bị cho thay đổi về chế độ kế toán, chuẩn mực báo cáo tài chính và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn được nhiều diễn giả quan tâm.

Chủ động chuẩn bị dữ liệu, nhân lực cho cải cách kế toán

Ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) cho biết, Bộ Tài chính đang tổng kết, đánh giá để sửa đổi toàn diện Luật Kế toán, đồng thời xây dựng, hoàn thiện hệ thống chuẩn mực báo cáo tài chính Việt Nam. Theo ông, kế toán trưởng và giám đốc tài chính (CFO) cần theo sát quá trình này để chuẩn bị nguồn nhân lực và điều kiện áp dụng tại doanh nghiệp.

Ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) chia sẻ tại hội nghị. Ảnh Tiến Dũng

“Các đơn vị cần tập trung vào việc đào tạo nguồn nhân lực, hoàn thiện bộ kỹ năng của người làm công tác tài chính, kế toán để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, tăng cường năng lực phân tích, dự báo, tham mưu”, ông Tiến nhấn mạnh.

Bên cạnh nghiệp vụ chuyên môn, người làm tài chính cần có khả năng xây dựng, thu thập, quản trị và kiểm soát dữ liệu. Dữ liệu doanh thu, điều khoản thanh toán và tiến độ thu hồi công nợ nếu được kết nối, đối chiếu thường xuyên sẽ giúp doanh nghiệp dự báo dòng tiền sát hơn với thực tế, qua đó chủ động kế hoạch sử dụng vốn.

Ông Tiến cũng lưu ý vai trò của năng lực định giá, phân tích, phòng ngừa rủi ro và phối hợp với ngân hàng, nhà đầu tư, đối tác. Việc thẩm định dự án không chỉ dừng ở lợi nhuận dự kiến, mà còn cần tính đến nhu cầu vốn, hiệu quả vận hành dài hạn và các yếu tố môi trường, xã hội, phát triển bền vững.

Nâng hiệu quả sử dụng vốn, kiểm soát rủi ro dòng tiền

Phân tích bối cảnh kinh tế, chính sách giai đoạn 2026 - 2030, TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV cho rằng, thị trường vốn chưa phát huy đầy đủ vai trò, trong khi mặt bằng lãi suất và những hạn chế về hạ tầng tài chính tiếp tục đặt ra thách thức đối với doanh nghiệp.

TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV chia sẻ tại hội nghị. Ảnh Tiến Dũng

Một chỉ tiêu được đề cập tại hội nghị là hệ số hiệu quả sử dụng vốn đầu tư (ICOR) của Việt Nam giai đoạn 2021 - 2025 ở mức 6,4, trong khi mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 là 4,5 - 4,8. Khoảng cách này cho thấy yêu cầu nâng cao hiệu quả phân bổ vốn, từ lựa chọn dự án, kiểm soát tiến độ đến khả năng tạo dòng tiền khi dự án đi vào hoạt động.

Theo TS. Cấn Văn Lực, doanh nghiệp cần đa dạng hóa nguồn tài trợ, tối ưu cấu trúc vốn và chủ động quản trị rủi ro lãi suất, tỷ giá, dòng tiền. Khi quyết định vay vốn, CFO phải cân nhắc đồng thời chi phí, kỳ hạn và lịch trả nợ. Khoản vay có lãi suất ban đầu thấp vẫn có thể gây áp lực thanh khoản nếu nghĩa vụ trả nợ đến trước khi dự án tạo ra doanh thu.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Tiến Dũng

Ông Lực nhấn mạnh, CFO cần đóng vai trò “nhà hoạch định chiến lược, giúp doanh nghiệp sử dụng nguồn lực hiệu quả và phát triển bền vững”. Việc ứng dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ bộ phận tài chính dự báo dòng tiền, theo dõi biến động chi phí và đánh giá tác động của các kịch bản lãi suất, tỷ giá đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Từ những vấn đề được thảo luận tại VCCA 2026, yêu cầu đặt ra với đội ngũ tài chính doanh nghiệp không chỉ là lập báo cáo chính xác, tuân thủ quy định mà còn là cung cấp thông tin kịp thời cho các quyết định huy động, đầu tư và phân bổ vốn. Đây cũng là bước chuẩn bị cần thiết trước những thay đổi của môi trường kinh doanh và khuôn khổ kế toán, báo cáo tài chính trong thời gian tới./.