Hiến kế để Nhà nước thu hồi chênh lệch địa tô từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Tại Diễn đàn Kinh tế - Xã hội Việt Nam năm 2022, sáng 18/9, các đại biểu đã thảo luận chuyên đề “Đẩy mạnh cải cách thể chế - Hoàn thiện chính sách về đất đai, giải pháp quan trọng trong phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội”.Cho ý kiến chuyên đề liên quan đến chính sách về đất đai, các chuyên gia kinh tế đã hiến kế để Nhà nước thu hồi được giá trị địa tô chênh lệch từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất khi giao đất cho nhà đầu tư phát triển bất động sản.

Cần cơ chế phân phối và điều tiết chênh lệch địa tô

Theo GS.TS. Hoàng Văn Cường - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế quốc dân, các chính sách kinh tế đất có tác động đến bất động sản và thị trường bất động sản là vô cùng rộng và phức tạp. Giá trị của đất luôn gắn liền với mục đích sử dụng đất.

Giá trị đất đai tăng lên khi thay đổi mục đích sử dụng đất từ các hoạt động mang lại sức sinh lợi thấp (như nông, công viên cây xanh…) sang sử dụng cho các hoạt động có sức sinh lợi cao (như đất ở, đất kinh doanh thương mại dịch vụ…) thực chất là giá trị địa tô chênh lệch do thay đổi mục đích sử dụng đất tạo ra.

Nhà nước sẽ thu hồi chênh lệch địa tô từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất
Nhà nước sẽ thu hồi chênh lệch địa tô từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất

GS.TS. Hoàng Văn Cường khẳng định, quyết định của cơ quan quản lý có thẩm quyền cho phép thay đổi mục đích sử dụng đất sẽ tạo ra cơ hội mới cho các hoạt động đầu tư phát triển bất động sản, có thể biến các các công trình xây dựng trên đất từ chỗ không có giá trị thành các bất động sản có giá trị cao. Do vậy, cần có cơ chế phân phối và điều tiết địa tô chênh lệch.

“Đó là cơ chế để giải quyết những bất bình đẳng giữa nhà đầu tư bất động sản tiếp cận đất đai theo cơ chế thị trường với những nhà đầu tư bất động sản có cơ hội tiếp cận đất đai bằng các quyết định hành chính của nhà nước. Đó cũng là cơ chế để giải quyết những mâu thuẫn giữa nhà đầu tư phát triển bất động sản với người sử dụng đất bị thu hồi cho các dự án phát triển bất động sản” - GS.TS. Hoàng Văn Cường nhấn mạnh.

Việc công khai quy hoạch, quản lý chặt chẽ quy hoạch đã phê duyệt, tránh những thay đổi làm phá vỡ tính đồng bộ, tổng thể của khu vực sẽ góp phần ổn định các chương trình phát triển thị trường bất động sản.

Còn phung phí giá trị đất đai tăng thêm, chưa thu được vào ngân sách

Ở một góc tiếp cận khác, GS.TSKH Đặng Hùng Võ cho rằng, một trong những vấn đề quan trọng nhất cần quan tâm hiện nay là quá trình tiếp cận đất đai của doanh nghiệp để thực hiện các dự án đầu tư. Cơ chế nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng được quan tâm hơn cả, chủ yếu là các dự án vì mục tiêu lợi nhuận, trong đó có lợi nhuận của chủ đầu tư dự án gắn với các lợi nhuận của quốc gia, công cộng. Do các dự án này tạo ra lợi nhuận nên người bị thu hồi đất hay so sánh giữa lợi nhuận của nhà đầu tư dự án sau khi nhận đất giao, cho thuê với lợi nhuận của mình trong bồi thường, hỗ trợ khi bị thu hồi đất.

Nhà nước sẽ thu hồi chênh lệch địa tô từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất
GS.TSKH Đặng Hùng Võ: Còn phung phí giá trị đất đai tăng thêm.

“Đây chính là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng khiếu kiện của dân về đất đai luôn chiếm tỷ lệ cao trong tổng khiếu kiện dân sự. Những người bị thu hồi đất vẫn cho rằng họ không được bồi thường về đất ngang với giá trị đất đai trên thị trường. Đây là một thực tế đang xảy ra ở hầu khắp các nơi, bảng giá đất của Nhà nước do các địa phương cấp tỉnh quy định luôn chỉ bằng khoảng 30 - 60% giá trị thị trường” - ông Đặng Hùng Võ phân tích.

Do đó, việc các quy định về cơ chế nhà nước thu hồi đất không mang tính chất thị trường là nguyên nhân chính gây nên tình trạng bức xúc của dân khi bị thu hồi đất.

Theo ông Đặng Hùng Võ, một trong những điểm cần tập trung tư duy là khái niệm “giá đất thị trường”. Trong suốt 10 năm qua, Luật Đất đai 2013 không quy định về khái niệm “giá đất thị trường”.

Ông cho rằng, "thương mại hóa quyền sử dụng đất", câu nói rất ngắn đó lại là câu chuyện dài, do đó cần phải tôn trọng công cụ thị trường, là cách thức vừa phát triển bền vững, vừa vốn hóa đất đai hiệu quả. Hiện nay còn phung phí giá trị đất đai tăng thêm rất nhiều mà không thu được vào ngân sách.

“Trên công luận, ta vẫn nói rất mạnh mẽ rằng khung giá đất của Chính phủ và bảng giá đất của UBND cấp tỉnh đều “thấp hơn giá đất trên thị trường rất đáng kể”. Rồi có thể lấy những ví dụ cụ thể mà ai cũng thấy đúng, nhưng chứng cứ pháp lý nào để nói là đúng thì không có. Điều này để thấy rằng cái đúng hay cái sai về giá đất thị trường cũng chỉ là “mang máng” thấy vậy mà không có căn cứ pháp lý nào minh chứng” - là người có nhiều năm tâm huyết với chính sách đất đai và giá đất, ông Đặng Hùng Võ cho hay.

Theo các chuyên gia, cần thực hiện một số giải pháp hoàn thiện chính sách pháp luật góp phần phát triển thị trường bất động sản lành mạnh, bền vững. Cụ thể, cơ chế giá đất cho phát triển bất động sản phải xác định phù hợp với giá trị thị trường của đất đai và sử dụng cơ chế thị trường trong lựa chọn các nhà đầu tư dự án phát triển bất động sản.

Ngoài ra, Nhà nước phải trực tiếp thực hiện thu hồi và đền bù giải phóng mặt bằng theo cơ chế thống nhất đối với mọi dự án đầu tư phát triển bất động sản có quyết định phê duyệt đầu tư của Nhà nước. Người dân có đất thu hồi được hưởng chính sách bồi thường và tái định cư thống nhất, đảm bảo tái lập cuộc sống tốt hơn sau tái định cư; doanh nghiệp có đất sạch để triển khai đầu tư thực hiện dự án mà không gặp phải những vướng mắc như cơ chế tự thoả thuận. Nhà nước sẽ thu hồi được giá trị địa tô chênh lệch từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất khi giao đất cho nhà đầu tư phát triển bất động sản./.

Trần Thắng

Tin cùng chuyên mục

Từ ngày 26/8/2022, chính thức nâng cấp trang Thông tin điện tử về Tài sản công

Từ ngày 26/8/2022, chính thức nâng cấp trang Thông tin điện tử về Tài sản công

Thời báo Tài chính Việt Nam thông báo thực hiện nâng cấp trang Thông tin điện tử về Tài sản Nhà nước (TTĐTTSNN) tại địa chỉ (https://taisancong.vn) của Thời báo Tài chính Việt Nam.
Nhiều sửa đổi về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô công phù hợp với thực tế

Nhiều sửa đổi về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô công phù hợp với thực tế

Chủ trì Hội nghị trực tuyến với các bộ, ngành, địa phương về định hướng sửa đổi, bổ sung Nghị định số 04/NĐ- CP của Chính phủ quy định tiêu chuẩn, định mức, sử dụng xe ô tô, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, dự thảo nghị định đang được Bộ Tài chính xây dựng có nhiều quy định được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu thực tế hiện nay.
Cập nhật kịch bản điều hành giá chi tiết, kịp thời nhằm kiểm soát lạm phát

Cập nhật kịch bản điều hành giá chi tiết, kịp thời nhằm kiểm soát lạm phát

Trước diễn biến giá cả một số hàng hóa thiết yếu vẫn neo ở mức cao, các chuyên gia kinh tế đề nghị cơ quan quản lý cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp tăng giá bất hợp lý, ảnh hưởng tới mục tiêu điều hành lạm phát và đời sống của người dân.
Cải cách hành chính: Bộ Tài chính phấn đấu xử lý 1 hồ sơ trong vòng 30 phút

Cải cách hành chính: Bộ Tài chính phấn đấu xử lý 1 hồ sơ trong vòng 30 phút

Các cơ quan thuộc Bộ Tài chính xác định giảm thời gian tiếp nhận, xử lý hồ sơ tối thiểu 30 phút/1 hồ sơ vào năm 2025 theo Quyết định số 1865/QĐ-BTC phê duyệt Đề án Đổi mới việc tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa của Bộ Tài chính.
Đơn vị có từ trên 2.000 người được trang bị tối đa 6 xe ô tô phục vụ công tác chung

Đơn vị có từ trên 2.000 người được trang bị tối đa 6 xe ô tô phục vụ công tác chung

Dự thảo Nghị định quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô thay thế Nghị định số 04/2019/NĐ-CP cũng quy định về nội dung này trước đó đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến rộng rãi. Tại dự thảo nghị định đã quy định rõ về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô phục vụ công tác chung của đơn vị sự nghiệp công lập.

Tin khác

Sàn thương mại điện tử kê khai, nộp thuế thay: Phương án tối ưu để tránh gian lận, trốn thuế

Sàn thương mại điện tử kê khai, nộp thuế thay: Phương án tối ưu để tránh gian lận, trốn thuế

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 126/2020/NĐ-CP vừa được Tổng cục Thuế trình Bộ Tài chính trình Chính phủ có quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế. Theo đó, tổ chức là chủ sở hữu sàn giao dịch thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến có trách nhiệm khai thuế thay, nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cung cấp hàng hóa, dịch vụ trên sàn. Phóng viên TBTCVN đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Lan Anh - Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cá nhân (Tổng cục Thuế) làm rõ thêm những điểm mới của quy định này.
Định mức, tiêu chuẩn sử dụng xe ô tô công sẽ được quy định cụ thể hơn trong thời gian tới

Định mức, tiêu chuẩn sử dụng xe ô tô công sẽ được quy định cụ thể hơn trong thời gian tới

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện Dự thảo Nghị định quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô. Theo đó, Nghị định sẽ quy định rõ hơn về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô công trong thời gian tới.
Đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2022

Đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2022

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái vừa ký ban hành Nghị quyết số 124/NQ-CP của Chính phủ về các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2022.
Các mặt hàng chế phẩm xăng được đề xuất giảm thuế MFN 10%

Các mặt hàng chế phẩm xăng được đề xuất giảm thuế MFN 10%

Bộ Tài chính đã đề xuất đưa thuế MFN đối với mặt hàng sản phẩm chế biến từ dầu mỏ, nhưng có chỉ số octan khác xăng động cơ và được sử dụng như nguyên liệu đầu vào cho sản xuất hoặc các ngành công nghiệp từ 20% về 10%, như mặt hàng xăng động cơ không pha chì đã được giảm trước đó.
Tiếp tục duy trì 4 nhóm chức danh sử dụng xe ô tô công

Tiếp tục duy trì 4 nhóm chức danh sử dụng xe ô tô công

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô thay thế Nghị định số 04/2019/NĐ- CP của Chính phủ cũng quy định về nội dung này trước đó.
Dự án đường vành đai 4 - vùng Thủ đô sẽ hoàn thành giải phóng mặt bằng trong quý IV/2023

Dự án đường vành đai 4 - vùng Thủ đô sẽ hoàn thành giải phóng mặt bằng trong quý IV/2023

Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng vừa ký ban hành Chỉ thị số 16-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), tái định cư Dự án đường vành đai 4 - vùng Thủ đô trên địa bàn TP. Hà Nội.
Chi trả 12.600 tỷ đồng cho khu tái định cư sân bay Long Thành

Chi trả 12.600 tỷ đồng cho khu tái định cư sân bay Long Thành

Hơn 6.122 trường hợp tại Đồng Nai đã được chi trả tiền đền bù giải phóng mặt bằng, dự án tái định cư xây dựng sân bay Long Thành tới thời điểm hiện tại, với tổng số tiền hơn 12.600 tỷ đồng.
Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ: Liên kết phát triển vùng là tất yếu khách quan

Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ: Liên kết phát triển vùng là tất yếu khách quan

Hội thảo “Phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” vừa được Ban Chỉ đạo tổng kết Nghị quyết 39-NQ/TW và Ban Kinh tế Trung ương phối hợp đã tổ chức .
Thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá

Thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá

Việc thí điểm cấp quyền lựa chọn sử dụng biển số ô tô thông qua đấu giá vừa được Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) để bổ sung vào dự thảo nghị quyết của Quốc hội trong chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2022.
Báo cáo tài chính nhà nước: Cần nhanh chóng tổng hợp thông tin đầy đủ về tài sản kết cấu hạ tầng

Báo cáo tài chính nhà nước: Cần nhanh chóng tổng hợp thông tin đầy đủ về tài sản kết cấu hạ tầng

Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) đang kiến nghị các đơn vị được giao quản lý tài sản kết cấu hạ tầng giao thông (hàng không, hàng hải, đường sắt quốc gia, đường thủy nội địa, hạ tầng thủy lợi) cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công làm cơ sở xây dựng báo cáo tài chính nhà nước hoàn chỉnh.
Xem thêm
Phiên bản di động