Giảm thời gian chờ ở khâu thanh toán

Đến hết ngày 17/9/2026, cả nước đã giải ngân 540.597,2 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 52,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Riêng trong tuần từ ngày 10 đến 17/9, số vốn giải ngân tăng thêm 16.783,6 tỷ đồng.

Khi thời gian thực hiện kế hoạch ngày càng thu hẹp, yêu cầu đẩy nhanh giải ngân không chỉ đặt ra với tiến độ thi công mà còn ở từng khâu đưa vốn vào công trình. Với vai trò là cơ quan thanh toán vốn khi khối lượng hoàn thành, Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã tập trung cải cách quy trình, đơn giản hóa hồ sơ và tăng cường giao dịch qua dịch vụ công trực tuyến.

Công trường xây dựng cầu qua sông Rào Cái - Hà Tĩnh đang gấp rút thi công. Ảnh: Nguyễn Tuân

Bà Lương Thị Hồng Thúy - Phó Trưởng ban Chính sách - Pháp chế KBNN cho biết, cùng với theo dõi, tổng hợp tình hình và thông báo kết quả giải ngân tới các bộ, ngành, địa phương để phục vụ công tác đôn đốc, KBNN còn triển khai nhiều giải pháp nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Theo bà Thúy, các quy định mới về quản lý, thanh toán, quyết toán dự án sử dụng vốn đầu tư công tại Nghị định 254/2025/NĐ-CP đã góp phần thống nhất quy trình, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Theo đó, thời gian giải quyết hồ sơ thanh toán khối lượng hoàn thành tối đa 2 ngày làm việc; đối với khoản tạm ứng tối đa 1 ngày làm việc kể từ khi KBNN nhận được hồ sơ hợp lệ và đủ điều kiện thanh toán.

Phương thức giao dịch cũng được thay đổi theo hướng số hóa. Hồ sơ được thực hiện qua dịch vụ công trực tuyến, dữ liệu được kết nối giữa các hệ thống nghiệp vụ, qua đó giảm thao tác thủ công và thời gian xử lý.

Khối lượng hoàn thành, thanh toán phải kịp thời

Tại Hà Tĩnh, đến ngày 15/9/2026, địa phương đã giải ngân 6.075,688 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 68,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, vốn do địa phương quản lý giải ngân 5.851,708 tỷ đồng, đạt 69,8% kế hoạch.

Phía sau kết quả giải ngân vẫn là những công trường đang phải xử lý nhiều vấn đề như giá nguyên vật liệu biến động, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, thủ tục của các dự án khởi công mới, thời tiết mưa bão... Đây là những yếu tố KBNN không thể giải quyết thay chủ đầu tư hay nhà thầu. Tuy nhiên, khi dự án đã có khối lượng hoàn thành, hồ sơ đầy đủ và đủ điều kiện thanh toán, việc thanh toán vốn đã được KBNN thực hiện nhanh và kịp thời. Việc này có ý nghĩa trực tiếp với tiến độ tiếp theo của công trình.

Ông Nguyễn Tiến Dũng - Phó Giám đốc KBNN khu vực XII cho biết, để góp phần đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công tại Hà Tĩnh, đơn vị đã chủ động phối hợp với các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, kịp thời hướng dẫn xử lý những vướng mắc về thủ tục, đồng thời bố trí nhân lực để thanh toán nhanh ngay khi hồ sơ đủ điều kiện. “Chúng tôi chủ động phối hợp, hướng dẫn chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ ngay khi có khối lượng hoàn thành, để khi hồ sơ đủ điều kiện thì thực hiện thanh toán nhanh nhất, không để khâu thanh toán làm chậm tiến độ của dự án” - ông Nguyễn Tiến Dũng nói.

Đối với các khoản tạm ứng phục vụ giải phóng mặt bằng và những dự án được ưu tiên, KBNN khu vực XII tổ chức xử lý trong ngày khi hồ sơ đủ điều kiện. 100% giao dịch tại đơn vị được thực hiện qua dịch vụ công trực tuyến.

Cùng với thanh toán vốn, KBNN khu vực XII đã cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời số liệu thu, chi ngân sách, cung cấp thông tin phục vụ công tác điều hành ngân sách của địa phương.

Ông Lê Việt Hòa - Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng Công trình Giao thông và Phát triển Đô thị Hà Tĩnh cho biết, việc thanh toán tại Kho bạc hiện nay diễn ra nhanh chóng, kịp thời. Theo ông, điểm nghẽn thực tế chủ yếu nằm ở khâu hoàn thiện khối lượng tại hiện trường và chuẩn bị đầy đủ thành phần hồ sơ. Khi khối lượng và hồ sơ đã đầy đủ, việc thanh toán vốn được KBNN khu vực XII thực hiện nhanh.

Tại Khánh Hòa, KBNN khu vực XIV cũng đang triển khai các quy định mới về quản lý ngân sách, kế toán nhà nước và thanh toán vốn đầu tư công theo hướng tinh gọn, số hóa, tăng cường kết nối dữ liệu.

Theo KBNN khu vực XIV, thời gian giải quyết hồ sơ thanh toán khối lượng hoàn thành được đơn vị thực hiện theo đúng quy định tại Nghị định 254/2025/NĐ-CP. Việc kết nối dịch vụ công trực tuyến, TABMIS và hệ thống thanh toán đã giúp giảm thao tác thủ công, hạn chế nhập lại thông tin trong quá trình xử lý.

Ở Hà Nội, nơi có quy mô vốn đầu tư công lớn, vai trò của KBNN khu vực I không chỉ nằm ở tốc độ xử lý hồ sơ mà còn ở việc cung cấp số liệu phục vụ theo dõi tiến độ giải ngân.

Đến hết ngày 17/9, Hà Nội đã giải ngân khoảng 97,6 nghìn tỷ đồng, thuộc nhóm địa phương có khối lượng giải ngân lớn nhất cả nước. Việc KBNN khu vực I cập nhật số liệu thường xuyên đã giúp thành phố theo dõi tình hình thực hiện kế hoạch vốn, nhận diện các dự án có tiến độ nhanh, chậm và những nơi cần tập trung đôn đốc.

Không để khâu thanh toán trở thành điểm nghẽn

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết ngày 17/9, cả nước vẫn còn 24 bộ, cơ quan trung ương và 15 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung. Trong những tháng cuối năm, khi nhiều dự án bước vào giai đoạn tăng tốc, khối lượng nghiệm thu và hồ sơ thanh toán dự kiến tiếp tục tăng.

Một khoản thanh toán cho nhà thầu không dừng lại ở khoản tiền được chuyển đi. Nguồn tiền đó tiếp tục được sử dụng để trả nhân công, mua vật liệu, thuê máy móc và thanh toán cho các nhà cung cấp, phục vụ trực tiếp cho quá trình thi công. Vì thế, thanh toán kịp thời sẽ tạo thêm điều kiện để nhà thầu duy trì hoạt động và tiếp tục triển khai các hạng mục của dự án.

Trong khi những vướng mắc về mặt bằng, vật liệu hay tổ chức thi công cần được chủ đầu tư và nhà thầu xử lý, thời gian thanh toán là khâu KBNN có thể chủ động rút ngắn. Với những hồ sơ đã đầy đủ và đủ điều kiện, xử lý nhanh đồng nghĩa với việc nguồn vốn đến công trình sớm hơn.

Đây cũng là hướng KBNN đang tập trung thực hiện trong những tháng cuối năm: chủ động hướng dẫn, phối hợp với chủ đầu tư, đẩy mạnh giao dịch số và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. “Không thể thay chủ đầu tư tháo gỡ những điểm nghẽn trên công trường, nhưng KBNN có thể kiểm soát độ trễ ở khâu thanh toán, để hồ sơ đã đủ điều kiện không phải chờ thêm và khâu thanh toán không trở thành một điểm nghẽn khác của giải ngân vốn đầu tư công” - bà Lương Thị Hồng Thúy nhấn mạnh.