Cơ hội cho hàng triệu doanh nghiệp lớn mạnh

Tán thành sự cần thiết ban hành Luật và ghi nhận nhiều đổi mới của dự thảo, đại biểu Phan Thị Thùy Linh (đoàn Thanh Hóa) nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với việc làm, sinh kế và ổn định xã hội. “Bên cạnh việc ‘trải thảm đỏ’ để đón đại bàng, chúng ta cũng cần tạo điều kiện để hàng triệu ‘chim sẻ’ của nền kinh tế có cơ hội được lớn mạnh và phát triển”, đại biểu nêu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự phiên họp chiều ngày 29/10.

Đại biểu Trần Anh Tuấn (đoàn TP.HCM) bày tỏ sự ủng hộ đối với dự thảo, đánh giá các cơ chế, chính sách lần này mang tính toàn diện hơn, huy động nguồn lực xã hội, Nhà nước, kể cả những cơ chế, chính sách rất đặc biệt để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trong đó, đại biểu đánh giá việc khuyến khích doanh nghiệp nhà nước, định chế tài chính có vốn nhà nước, các quỹ tài chính nhà nước tham gia góp vốn, ủy thác đầu tư cho quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân, thực hiện nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro là “một sự đổi mới lớn”.

Đại diện cộng đồng doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP.HCM) đánh giá cao tinh thần cầu thị, trách nhiệm và tâm huyết của cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra trong phối hợp nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện dự án Luật.

Theo đại biểu, dự án Luật đã được chuẩn bị công phu, bài bản, tham vấn rộng rãi cộng đồng doanh nghiệp, đáp ứng những mong mỏi lớn của doanh nghiệp nhỏ và vừa và hộ kinh doanh. Đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện để các chính sách được thực hiện hiệu quả ngay khi Luật có hiệu lực.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP.HCM) phát biểu.

Gỡ điểm nghẽn về vốn

Về các chính sách cụ thể, đại biểu Nguyễn Văn Thân đánh giá cao việc dự thảo đề cập chính sách cấp tín dụng dựa trên phương án kinh doanh, doanh thu, dòng tiền, dữ liệu giao dịch, đa dạng hóa tài sản bảo đảm và phát triển hạ tầng thông tin tín dụng. Theo đại biểu, đây là hướng tiếp cận đúng với nhu cầu của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Để doanh nghiệp thụ hưởng được chính sách, đại biểu đề nghị bổ sung quy định giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết, trong đó Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì tham mưu, tổ chức thực hiện các nội dung thuộc lĩnh vực tín dụng, thông tin tín dụng và các mô hình tài chính thuộc thẩm quyền. Qua đó, chủ trương mở rộng tín dụng trở thành cơ chế thực thi rõ ràng, có căn cứ triển khai và giám sát.

Đồng thời, đại biểu đặc biệt ủng hộ quy định dành tối thiểu 20% tổng giá trị các gói thầu sử dụng ngân sách nhà nước cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia, cùng cơ chế dành các gói thầu không quá 20 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia.

Theo đại biểu, quy định này mở ra cơ hội tiếp cận đơn hàng từ khu vực công, tạo thị trường và dư địa phát triển cho doanh nghiệp. “Nhưng phải làm sao để tỷ lệ 20% này không chỉ là con số tổng hợp trên báo cáo mà phải là giá trị công việc thực tế doanh nghiệp nhỏ và vừa được thực hiện và được thanh toán”, đại biểu lưu ý.

Theo đó, với các gói thầu lớn do doanh nghiệp lớn trúng thầu, đại biểu đề nghị quy định cụ thể việc nhà thầu chính giao phần công việc phù hợp cho nhà thầu phụ là doanh nghiệp nhỏ và vừa; không để doanh nghiệp bị ép giá, qua các tầng trung gian hoặc chậm thanh toán. Đặc biệt, phải ràng buộc trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn của nhà thầu chính ngay khi được chủ đầu tư thanh toán.

Đối với chính sách thuế, đại biểu Nguyễn Văn Thân đồng tình với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập, đồng thời đề nghị quy định sát thực tế hơn: miễn thuế trong 3 năm kể từ khi có lợi nhuận nhưng không quá 5 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Theo đại biểu, quy định này “vừa là động lực, vừa là áp lực”.

Đại biểu Nguyễn Thanh Cầm (đoàn Đồng Tháp) phát biểu.

Hỗ trợ thiết thực cho các nhóm doanh nghiệp đặc thù

Một nội dung khác được các đại biểu đánh giá cao là sự quan tâm đến những nhóm doanh nghiệp đặc thù, thường gặp nhiều khó khăn trong thành lập và vận hành.

Đại biểu Nguyễn Thanh Cầm (đoàn Đồng Tháp) ghi nhận dự thảo đã bổ sung doanh nghiệp nhỏ và vừa do phụ nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số làm chủ; doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ, lao động là người khuyết tật và doanh nghiệp hoạt động tại miền núi, biên giới, hải đảo.

Đại biểu đánh giá đây là bước tiến quan trọng, thể hiện sự quan tâm thiết thực tới những nhóm doanh nghiệp rất quan trọng đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Để chính sách đúng, trúng nhu cầu, đại biểu đề nghị phân biệt đặc điểm của doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ với doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ. Nhóm thứ nhất cần nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận vốn, công nghệ, thị trường và mạng lưới kinh doanh; nhóm thứ hai thường cần hỗ trợ tuyển dụng, đào tạo, duy trì việc làm và bảo đảm điều kiện làm việc.

Cùng quan tâm khả năng tiếp cận thực tế, đại biểu Trần Đức Thuận (đoàn Nghệ An) đánh giá cao dự thảo đã chú trọng chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, tham gia chuỗi giá trị và hỗ trợ doanh nghiệp tại miền núi, biên giới, hải đảo.

Đại biểu đề nghị lựa chọn doanh nghiệp được hỗ trợ trước hết căn cứ mục tiêu chương trình, mức độ đáp ứng tiêu chí, nhu cầu và hiệu quả dự kiến. Thời điểm nộp hồ sơ chỉ là tiêu chí giải quyết khi các điều kiện khác tương đương; đồng thời công khai tiêu chí, thời hạn xét duyệt, kết quả và lý do không được hỗ trợ.

Đối với chuyển đổi từ hộ kinh doanh, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) đánh giá quy định cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong một ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ là “một cải cách rất đáng ghi nhận”.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm liên thông giữa cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế và cơ quan cấp phép chuyên ngành, có quy trình chuyển tiếp hóa đơn, chứng từ, nghĩa vụ thuế và hợp đồng đang thực hiện. “Quy định trong 1 ngày phải cấp giấy chứng nhận chỉ thực sự có ý nghĩa khi ngày tiếp theo cơ sở vẫn bán được hàng, xuất được hóa đơn và thực hiện được hợp đồng”, đại biểu nhấn mạnh.