Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước: Tháo điểm nghẽn về sắp xếp, xử lý nhà, đất

Quá trình sắp xếp lại, xử lý nhà, đất của các đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước trong thời gian qua đã đạt được những kết quả tích cực, nhưng cũng vẫn còn tồn tại không ít khó khăn, vướng mắc. Việc rà soát phương án sắp xếp, xử lý nhà đất, phê duyệt phương án sử dụng đất của doanh nghiệp thực hiện cổ phần hóa trở thành điểm nghẽn được nhắc đến nhiều nhất trong quá trình cổ phần hóa, thoái vốn thời gian qua.

15 năm không triển khai phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất

Đánh giá về nguyên nhân tình trạng này, Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) cho biết, có lý do lịch sử để lại. Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng dẫn đến những trường hợp sử dụng nhà, đất chưa đúng quy định rất khó xử lý hoặc việc xử lý mất nhiều thời gian và cần sự phối hợp của nhiều cơ quan, các ngành, các cấp.

Trong khi đó, quy định pháp luật về quản lý tài sản, nhà, đất đối với khối doanh nghiệp nhà nước (DNNN) và DN có vốn nhà nước chi phối có sự thay đổi, nhất là khi cổ phần hóa DNNN có giai đoạn quy định tính giá trị quyền sử dụng đất vào giá trị DN; có giai đoạn (như hiện nay) thực hiện theo cơ chế thuê đất, không tính vào giá trị DN. Mặt khác, hồ sơ về đất đai của các DNNN bảo quản qua các thời kỳ chưa được hoàn thiện; có trường hợp bị thất lạc hồ sơ hoặc không có hồ sơ gốc. Việc quản lý cơ sở nhà, đất của DN chưa chặt chẽ, có hiện tượng cho thuê, cho mượn hoặc lấn chiếm, sử dụng không đúng mục đích.

Nguồn: Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam.  Đồ họa: Văn Chung
Nguồn: Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam. Đồ họa: Văn Chung

Các cơ quan, tổ chức, đơn vị, DN thuộc đối tượng sắp xếp lại, xử lý nhà, đất chưa thực hiện đầy đủ trong việc thực hiện sắp xếp nhà, đất và chính sách di dời của Nhà nước, một số địa phương triển khai chậm, một số dự án kéo dài.

Cơ chế, chính sách sắp xếp lại nhà, đất và huy động nguồn lực từ đất đai tương đối đầy đủ, nhưng việc triển khai thực hiện chưa được quan tâm đúng mức. Công tác sắp xếp lại cơ sở nhà, đất của các DNNN còn chậm. Thậm chí có DN 100% vốn nhà nước thuộc đối tượng sắp xếp lại, xử lý nhà, đất theo Quyết định số 09/2007/QĐ-TTg nhưng hơn 15 năm nay không kê khai báo cáo và triển khai thực hiện, mặc dù Bộ Tài chính đã có nhiều văn bản đôn đốc.

Bên cạnh đó, quy hoạch sử dụng đất chậm được công bố, gây khó khăn cho việc sắp xếp nhà, đất và thực hiện di dời. Một số bộ, ngành, địa phương, tập đoàn, tổng công ty nhà nước chưa quan tâm đúng mức đến việc quản lý nhà, đất nói chung và sắp xếp xử lý nhà, đất nói riêng…

Đây cũng là những khó khăn chính mà một số đơn vị có nhiều đất đai phải sắp xếp gặp phải trong quá trình cổ phần hóa thời gian qua, như Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam, Tập đoàn Cao su Việt Nam… Từ kinh nghiệm thực tế của mình, đã có nhiều bài học kinh nghiệm được các đơn vị rút ra trong quá trình thực hiện.

Bài học kinh nghiệm từ công tác sắp xếp nhà, đất

Với Tổng công ty Lâm nghiệp Việt Nam, kinh nghiệm được nêu là thành lập các tổ giúp việc liên quan đến công tác cổ phần hóa của từng cấp. Trong đó, đối với công ty mẹ, tổ giúp việc cổ phần hóa tổng công ty đã lập phương án sử dụng đất đang quản lý phù hợp với quy định và gửi phương án sử dụng đất cùng toàn bộ hồ sơ có liên quan đến UBND tỉnh, thành phố trên địa bàn để xin ý kiến về các lô đất DN sẽ tiếp tục sử dụng sau cổ phần hóa và giá đất làm căn cứ để xác định giá trị DN.

Đối với các công ty con, tổ giúp việc hướng dẫn lập phương án sử dụng đất sau cổ phần hóa; nội dung phương án làm rõ đất giữ lại; đất bàn giao về địa phương. Hình thức sử dụng đất; thời hạn sử dụng đất; tình hình sử dụng: cho thuê, cho mượn, liên doanh, liên kết, đất có tranh chấp, lấn chiếm, thẩm định và có ý kiến đối với phương án sử dụng đất sau khi cổ phần hóa của các công ty con trước khi đề nghị các tỉnh có văn bản chấp thuận.

Sau khi các tỉnh có văn bản chấp thuận phương án sử dụng đất sau khi cổ phần hóa, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ thẩm định phương án sử dụng đất kèm theo phương án cổ phần hóa trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đối với bước này, nội dung rất quan trọng là chuẩn bị đầy đủ hồ sơ tài liệu các cơ sở pháp lý liên quan đến các thửa đất khi làm cổ phần hóa. Việc trả ra, giữ lại, hay sắp xếp phải có sự đồng thuận trong ban lãnh đạo công ty và thực hiện đúng theo quy định của pháp luật. Đồng thời, tổng công ty cũng thành lập nhiều đoàn công tác, do các cấp lãnh đạo dẫn đầu tới trực tiếp làm việc ở các đơn vị; địa phương để tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc tại đơn vị, địa phương.

Đối với Tập đoàn Cao su Việt Nam, kinh nghiệm là để bảo đảm tiến độ, trước khi có chủ trương cổ phần hóa cần tiến hành rà soát kỹ lưỡng để khi lập phương án chỉ tập trung vào việc xác định đất giữ lại và trả về địa phương. Đất đai phải được quản lý, rà soát, cập nhật biến động thường xuyên. Với các đơn vị chưa có bộ phận chuyên trách cần có tập huấn, hướng dẫn để có thể tự thực hiện, bởi việc giao khoán cho đơn vị tư vấn cổ phần hóa sẽ rất khó hoàn thành theo tiến độ đề ra. Bên cạnh đó, cần có quan hệ thật chặt chẽ với địa phương, nắm rõ thông tin về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở từng thời điểm để tránh phương án phải điều chỉnh nhiều lần.

Bên cạnh những kinh nghiệm, giải pháp này, giải pháp căn cơ được nhiều chuyên gia nhấn mạnh là cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về sắp xếp lại, xử lý nhà, đất và chính sách về cổ phần hóa DN.

Trong đó, một đề xuất của Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) là cần sửa quy định về sắp xếp lại, xử lý nhà, đất theo hướng sau khi được cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt phương án “giữ lại tiếp tục sử dụng” thì việc quản lý, sử dụng nhà, đất thực hiện theo pháp luật về đất đai, pháp luật về DN, pháp luật về quản lý, sử dụng vốn vào sản xuất kinh doanh của DN và pháp luật khác có liên quan; không thực hiện sắp xếp lại, xử lý nhà đất nhiều lần.

Đồng thời, nhiều ý kiến chuyên gia đề nghị tách việc xác định giá trị quyền sử dụng đất khỏi quy trình cổ phần hóa, thoái vốn tại DN. Sau khi cổ phần hóa, việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất (nếu có) phải phù hợp với quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt và thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật khác liên quan./.

H.Y

Tin cùng chuyên mục

Yêu cầu 5 địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư

Yêu cầu 5 địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư

Theo báo cáo, tính đến hết tháng 10/2022, 5 địa phương này mới giải ngân hơn 9.000 tỷ đồng, đạt 33,9% kế hoạch địa phương triển khai.
Nhiều khoản thu ngân sách sớm “cán đích” nhờ kinh tế tăng trưởng

Nhiều khoản thu ngân sách sớm “cán đích” nhờ kinh tế tăng trưởng

Theo Bộ Tài chính, nhờ kinh tế phục hồi và tăng trưởng khả quan, tổng thu ngân sách nhà nước 11 tháng ước đạt 1.638,9 nghìn tỷ đồng, bằng 116,1% dự toán, tăng 17,4% so cùng kỳ năm 2021. Trong đó, thu nội địa, thu từ dầu thô và thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đều đã vượt dự toán được giao.
Tiếp tục đề xuất giảm 30% phí sử dụng đường bộ cho xe khách

Tiếp tục đề xuất giảm 30% phí sử dụng đường bộ cho xe khách

Bộ Tài chính đề xuất giảm từ 10% - 30% phí sử dụng đường bộ đối với xe kinh doanh vận tải hàng hóa và hành khách. Thời gian giảm 6 tháng kể từ ngày nghị định này có hiệu lực thi hành.
Năm 2023, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 7,5-8%

Năm 2023, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 7,5-8%

TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 7,5 - 8%, cao hơn cả nước (6,5%) bằng những giải pháp sáng tạo và sẵn sàng thực hiện thí điểm những cơ chế mới…
Mức thu phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường từ 6 triệu đồng đến 96 triệu đồng

Mức thu phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường từ 6 triệu đồng đến 96 triệu đồng

Mức thu phí thẩm định tính theo tổng mức vốn đầu tư dự án từ 10 tỷ đồng đến trên 7 nghìn tỷ đồng. Tùy theo nhóm dự án (có từ dự án nhóm 1 đến nhóm 6) mà có mức phí khác nhau, thấp nhất từ 6 triệu đồng đến 96 triệu đồng. Mức phí thẩm định lại báo cáo đánh giá tác động môi trường bằng 50% mức thu phí thẩm định lần đầu.

Tin khác

Mặt bằng lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại vẫn ở mức khá cao

Mặt bằng lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại vẫn ở mức khá cao

Diễn biến vĩ mô tuần qua xuất hiện nhiều thông tin cho thấy nguồn cung USD dồi dào, lãi suất diễn biến khác nhau giữa các thị trường, khi lãi suất liên ngân hàng giảm ở các kỳ hạn ngắn, nhưng lãi suất trên thị trường tiền gửi dân cư vẫn khá nóng.
Giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài

Giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài

Theo báo cáo của các đơn vị chức năng của Bộ Tài chính, tổng số giải ngân từ đầu năm tới nay mới đạt 26,06% kế hoạch đầu tư công vốn nước ngoài của năm 2022.
Thủ tướng chỉ đạo từng bộ, ngành tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân, doanh nghiệp

Thủ tướng chỉ đạo từng bộ, ngành tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân, doanh nghiệp

Sáng 1/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì họp phiên thường kỳ Chính phủ tháng 11/2022. Thủ tướng yêu cầu khi thấy người dân và doanh nghiệp gặp khó khăn thì cơ quan nhà nước không được bỏ mặc mà trách nhiệm càng phải cao, tránh tình trạng người dân và doanh nghiệp nghĩ rằng cơ quan nhà nước không có ý kiến gì hoặc bỏ mặc...
Tổng quan kinh tế Việt Nam 11 tháng năm 2022

Tổng quan kinh tế Việt Nam 11 tháng năm 2022

Bình quân 11 tháng năm 2022, CPI tăng 3,02% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do giá lương thực và giá xăng dầu. Tính chung 11 tháng năm 2022, cán cân thương mại hàng hóa ước tính xuất siêu 10,6 tỷ USD (cùng kỳ năm 2021 xuất siêu 0,6 tỷ USD) cả nước có 194,7 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 33,2% so với cùng kỳ năm trước. Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt gần 25,14 tỷ USD, giảm 5% so với 11 tháng năm 2021.
Bộ Tài chính hoàn thiện dự thảo thông tư về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2023

Bộ Tài chính hoàn thiện dự thảo thông tư về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2023

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo thông tư về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2023. Dự thảo thông tư nêu rõ, các bộ, cơ quan trung ương thực hiện cơ chế tạo nguồn thực hiện cải cách chính sách tiền lương theo quy định.
Một số địa phương đề nghị điều chỉnh kế hoạch vốn vay lại năm 2022

Một số địa phương đề nghị điều chỉnh kế hoạch vốn vay lại năm 2022

Theo tờ trình của Chính phủ, tính đến ngày 31/8/2022, có 15 địa phương đề nghị điều chỉnh dự toán vốn vay lại, 1 địa phương đề nghị trả nợ trước hạn.
Việt Nam đã thu hút hơn 25,1 tỷ USD vốn FDI

Việt Nam đã thu hút hơn 25,1 tỷ USD vốn FDI

Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), tính đến ngày 20/11, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần đạt hơn 25,1 tỷ USD, bằng 95% so với cùng kỳ năm 2021, tăng 0,4% so với 10 tháng và tăng 10,3% so với 9 tháng.
Forbes: GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới trong 15 năm qua

Forbes: GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới trong 15 năm qua

Trong giai đoạn 2006-2021, GDP bình quân đầu người của Việt Nam theo USD giá hiện hành đã tăng gần 371% (tăng gần 5 lần). Nếu theo giá so sánh năm 2015, trong 15 năm này, GDP bình quân của Việt Nam tăng 104,4% (hơn 2 lần). Forbes nhận định, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng trưởng vô cùng ấn tượng nhất trong số tất cả các quốc gia trên thế giới. Xu hướng này phản ánh tính năng động của nền kinh tế Việt Nam và sự phát triển vượt bậc của Việt Nam trong những năm qua.
Tình trạng thiếu vốn đang lan rộng ra nhiều ngành kinh tế

Tình trạng thiếu vốn đang lan rộng ra nhiều ngành kinh tế

Doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn trong huy động vốn, trả nợ trái phiếu, và hiện đã có những tình trạng chấp nhận vay ngoài với lãi suất 20-30%.
Hơn 97% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tập trung ở châu Á, châu Mỹ và châu Âu

Hơn 97% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tập trung ở châu Á, châu Mỹ và châu Âu

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, châu Á, châu Mỹ và châu Âu chiếm hơn 97% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng năm 2022, đồng thời cả 3 khu vực đều duy trì tăng trưởng ấn tượng hai con số.
Xem thêm
Phiên bản di động