Tầm nhìn chiến lược trong kỷ nguyên kinh tế số và dữ liệu

Tham dự và chủ trì hội nghị có ông Đặng Quyết Tiến - Cục trưởng Cục Quản lý, Giám sát kế toán, kiểm toán; bà Trần Thị Kim Hoa - Phó Cục trưởng. Về phía đơn vị đồng hành phối hợp có ông Phạm Văn Thinh - Tổng Giám đốc Deloitte Việt Nam và bà Trần Thị Thúy Ngọc - Phó Tổng Giám đốc.

Đặc biệt, hội nghị ghi nhận sự góp mặt của gần 300 đại biểu trực tiếp tại văn phòng Deloitte và qua hệ thống trực tuyến, bao gồm đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp niêm yết, các ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), tập đoàn kinh tế tư nhân và các cơ sở đào tạo lớn trên toàn quốc.

Cục trưởng Cục Quản lý, Giám sát kế toán, kiểm toán, ông Đặng Quyết Tiến phát biểu. Ảnh: Đức Minh

Phát biểu khai mạc hội nghị, Cục trưởng Đặng Quyết Tiến nhấn mạnh, việc triển khai đợt khảo sát đánh giá mức độ sẵn sàng áp dụng IFRS không đơn thuần là một thủ tục kỹ thuật hành chính, mà là yêu cầu cấp thiết xuất phát từ thực tiễn quản lý và định hướng phát triển của nền kinh tế trong giai đoạn mới. Khi đất nước đang chuyển mạnh sang nền kinh tế số và kinh tế dữ liệu, vấn đề minh bạch, chính xác của cơ sở dữ liệu số đóng vai trò quyết định, trong đó công cụ cốt lõi chính là hệ thống chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế.

“Kết quả của đợt khảo sát toàn diện này sẽ là cơ sở thực tiễn quan trọng để Bộ Tài chính định hướng, xây dựng và hoàn thiện lộ trình triển khai áp dụng IFRS phù hợp với đặc thù của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2027 - 2030,” Cục trưởng Đặng Quyết Tiến nhấn mạnh.

Ông Tiến chia sẻ thêm, chương trình khảo sát lần này nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp đa ngành giữa các cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp, tạo ra cơ sở dữ liệu xác thực phục vụ công tác tổng hợp, đánh giá và hoạch định các giải pháp triển khai đồng bộ, hiệu quả trong thời gian tới.

Sáu nội dung trọng tâm của chương trình khảo sát

Thông tin tại sự kiện, Cục trưởng Đặng Quyết Tiến cho biết chương trình khảo sát tập trung giải quyết 6 nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, thúc đẩy hiện thực hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước: Việc chuẩn hóa báo cáo tài chính theo thông lệ quốc tế là bước đi cụ thể nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW; Nghị quyết số 59-NQ/TW; Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030 và Chiến lược tài chính đến năm 2030. Qua đó, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp nước ngoài, tiếp cận các chuẩn mực quản trị hiện đại theo thông lệ OECD và đặc biệt phục vụ đắc lực cho việc vận hành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (VIFC) theo Nghị quyết 222/2025/QH15.

Quang cảnh phiên khai mạc sự kiện. Ảnh: Đức Minh

Thứ hai, đánh giá tính sẵn sàng thực chất của cộng đồng doanh nghiệp: Khảo sát hướng trực tiếp tới các nhóm đối tượng chủ chốt trong nền kinh tế như các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm, tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại, công ty niêm yết, công ty chứng khoán, cùng hệ thống các tập đoàn, tổng công ty lớn thuộc cả hai khu vực nhà nước và tư nhân. Mục tiêu là đo lường chính xác hạ tầng công nghệ thông tin, chất lượng nguồn nhân lực kế toán - kiểm toán, năng lực tài chính và những tác động dự kiến đối với các chỉ số tài chính của từng đơn vị.

Thứ ba, xác định rõ vai trò và trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước: Quá trình chuyển đổi sang IFRS đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của hệ thống cơ quan chức năng. Trong đó, Bộ Tài chính đóng vai trò nòng cốt với sự phối hợp chặt chẽ giữa Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán; Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước; Ủy ban Chứng khoán Nhà nước; Cục Thuế; Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm; cùng với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc định hướng, hướng dẫn áp dụng IFRS (đặc biệt là IFRS 9) cho khối ngân hàng, tổ chức tín dụng.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực: Khảo sát sẽ giúp cơ quan quản lý và các tổ chức nghề nghiệp nhận diện chính xác khoảng trống kỹ năng, rào cản ngoại ngữ và nhu cầu đào tạo thực tế, từ đó xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu nâng cao năng lực cho đội ngũ kế toán viên, kiểm toán viên, chuyên gia định giá và cán bộ quản lý nhà nước.

Thứ năm, định hướng ban hành Cẩm nang và Sổ tay hướng dẫn áp dụng IFRS: Dựa trên các vướng mắc thực tế thu nhận từ kết quả khảo sát, Bộ Tài chính sẽ phối hợp với các đơn vị tư vấn và hiệp hội nghề nghiệp biên soạn, ban hành bộ tài liệu hướng dẫn kỹ thuật chi tiết về phương pháp đánh giá giá trị hợp lý, xử lý chuyển đổi báo cáo tài chính lần đầu theo IFRS 1 và lập thuyết minh báo cáo tài chính.

Thứ sáu, định hướng xây dựng lộ trình áp dụng cho toàn nền kinh tế giai đoạn 2027 - 2030: Thực hiện Thông tư số 118/2026/TT-BTC, giai đoạn đầu từ ngày 1/1/2027 sẽ áp dụng tự nguyện đối với các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế là thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam và các đơn vị đủ điều kiện. Kết quả khảo sát sẽ là căn cứ thực tiễn để Bộ Tài chính tổng kết vào năm 2030, đề xuất Chính phủ mở rộng lộ trình cho các khối doanh nghiệp tiếp theo, đảm bảo sự kết nối đồng bộ giữa IFRS và hệ thống Chuẩn mực báo cáo tài chính Việt Nam (VFRS).

Cam kết đồng hành và tinh thần “nhìn thẳng vào sự thật”

Phát biểu tại sự kiện, bà Trần Thị Thúy Ngọc - Phó Tổng Giám đốc Deloitte Việt Nam khẳng định cam kết đồng hành chặt chẽ cùng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán trong việc hoàn thiện phương pháp luận, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện bảng câu hỏi, phân tích dữ liệu khách quan, tổng hợp thực tiễn và chia sẻ kinh nghiệm quốc tế phù hợp với bối cảnh Việt Nam, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc chuyên môn và bảo mật thông tin.

Phó Tổng Giám đốc Deloitte Việt Nam, bà Trần Thị Thúy Ngọc phát biểu. Ảnh: Đức Minh

Để hiện thực hóa 6 trọng tâm chiến lược nói trên, Cục trưởng Đặng Quyết Tiến đã đưa ra đề nghị cụ thể đối với từng chủ thể liên quan:

Đối với doanh nghiệp và đội ngũ kế toán, tài chính: Cần xem đây là cả cơ hội và trách nhiệm lớn lao; khi tham gia trả lời phiếu khảo sát phải đảm bảo tính trung thực, điền đúng, điền đủ và mạnh dạn chia sẻ những khó khăn, vướng mắc thực tế.

Đối với các cơ quan quản lý nhà nước: Cần tinh thần “nhìn thẳng vào sự thật để vươn lên”. Không chỉ riêng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán mà Ủy ban Chứng khoán, Cục Thuế, Ngân hàng Nhà nước, các cơ quan thanh tra, kiểm tra, Kiểm toán Nhà nước và cơ quan điều tra cũng cần chủ động đổi mới tư duy, nâng cao năng lực tiếp cận. Bộ Tài chính sẽ tổ chức các lớp tập huấn để các cơ quan quản lý nắm bắt sâu sắc, qua đó tạo điều kiện thuận lợi và tôn trọng hoạt động hợp pháp của doanh nghiệp.

Đối với các tổ chức nghề nghiệp và đơn vị tư vấn: Phải phát huy vai trò cầu nối, vừa là cơ hội vừa là trách nhiệm trong việc đồng hành cùng cơ quan nhà nước và doanh nghiệp, tích cực truyền tải kiến thức để quá trình triển khai đạt hiệu quả cao nhất.