Tham dự lễ ký kết, về phía Cục Hải quan có ông Âu Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Hải quan, cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị nghiệp vụ. Về phía VAFIE có ông Nguyễn Anh Tuấn - Chủ tịch VAFIE, cùng đại diện các doanh nghiệp thành viên.

Cục Hải quan và VAFIE ký kết thỏa thuận hợp tác. Ảnh: Đức Minh

Hoạt động ký kết nằm trong Kế hoạch phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp và các bên liên quan năm 2026. Điểm đáng chú ý của thỏa thuận là thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên, giúp doanh nghiệp FDI có thêm đầu mối trao đổi thông tin, phản ánh khó khăn và tham gia đóng góp ý kiến đối với các chính sách liên quan trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Âu Anh Tuấn nhấn mạnh vai trò chiến lược của khu vực kinh tế FDI như một động lực quan trọng đóng góp vào ngân sách nhà nước, giải quyết việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đưa Việt Nam sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việc hợp tác lần này nhằm cụ thể hóa tinh thần lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, đồng thời triển khai hiệu quả các định hướng lớn từ Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Về phía VAFIE, Chủ tịch Nguyễn Anh Tuấn bày tỏ sự trân trọng trước sự đồng hành, hỗ trợ thiết thực của Cục Hải quan trong thời gian qua. Ông chia sẻ, thỏa thuận được ký kết trong bối cảnh rất đặc biệt: nền kinh tế đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, kim ngạch xuất nhập khẩu cả nước vừa chính thức vượt mốc 1.000 tỷ USD vào tháng 10/2026, đi kèm làn sóng dịch chuyển mạnh mẽ của dòng vốn FDI chất lượng cao.

Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của Việt Nam (VAFIE) Nguyễn Anh Tuấn phát biểu. Ảnh: Đức Minh

Theo thỏa thuận, hai bên tập trung triển khai 4 nhóm nội dung hợp tác gồm: trao đổi thông tin, tuyên truyền và phổ biến chính sách, pháp luật; tiếp nhận, giải đáp và xử lý khó khăn, vướng mắc; tham vấn xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật; phối hợp tổ chức các hoạt động đối thoại, hội thảo chuyên đề và tập huấn.

Trong đó, việc tiếp nhận và xử lý vướng mắc của doanh nghiệp được xác định là một nội dung phối hợp trọng tâm. VAFIE có trách nhiệm tập hợp, cập nhật, phân loại các kiến nghị từ doanh nghiệp thành viên và chuyển đến Cục Hải quan. Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền, Cục Hải quan phối hợp tiếp nhận, giải đáp, xử lý; những vấn đề vượt thẩm quyền được xem xét tổng hợp, báo cáo hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định.

Hoạt động trao đổi, xử lý kiến nghị được thực hiện định kỳ 6 tháng hoặc theo yêu cầu của Hiệp hội. Cơ chế này tạo điều kiện để những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan được phản ánh có hệ thống, thay vì doanh nghiệp phải tự tìm kiếm, kết nối nhiều đầu mối để xử lý từng vấn đề.

Cùng với đó, Cục Hải quan cung cấp thông tin về chính sách, pháp luật hải quan, chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, chương trình cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số của ngành để VAFIE phổ biến đến các doanh nghiệp thành viên. Qua đó, doanh nghiệp có điều kiện cập nhật quy định mới, chủ động chuẩn bị hồ sơ, thực hiện đúng quy trình và hạn chế những sai sót trong quá trình làm thủ tục.

Một nội dung quan trọng khác của thỏa thuận là tăng cường tham vấn doanh nghiệp trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật hải quan.

Theo đó, hai bên phối hợp lấy ý kiến đối với các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật về hải quan, chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu; chiến lược, kế hoạch cải cách, hiện đại hóa, chuyển đổi số của ngành Hải quan và các vấn đề liên quan đến việc tham gia điều ước quốc tế về hải quan.

Đáng chú ý, nội dung tham vấn không chỉ giới hạn ở quy định, thủ tục mà còn bao gồm chất lượng phục vụ, điều kiện làm thủ tục, tinh thần trách nhiệm và trình độ chuyên môn của công chức hải quan. Đây là những vấn đề gắn trực tiếp với trải nghiệm và chi phí thực hiện thủ tục của doanh nghiệp.

Thông qua vai trò đại diện, tập hợp ý kiến của VAFIE, những phản ánh từ thực tiễn sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu của doanh nghiệp FDI có thêm kênh tiếp cận cơ quan quản lý. Qua đó, góp phần giúp chính sách khi ban hành sát hơn với thực tiễn, hạn chế những bất cập có thể phát sinh trong quá trình triển khai.

Hai bên cũng thống nhất phối hợp tổ chức hội nghị đối thoại, hội thảo chuyên đề, tập huấn và phổ biến pháp luật hải quan; khuyến khích doanh nghiệp tham gia các chương trình tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan. Đồng thời, chia sẻ kinh nghiệm về hoạt động xuất nhập khẩu, nhận diện gian lận thương mại, vi phạm sở hữu trí tuệ và các vấn đề thực tiễn phục vụ công tác quản lý.

Các hoạt động hợp tác được triển khai linh hoạt thông qua hội nghị, hội thảo, khảo sát thực tế tại doanh nghiệp, cổng thông tin điện tử, website, văn bản, thư điện tử và phiếu khảo sát. Cục Hải quan hỗ trợ Hiệp hội trong tuyên truyền, phổ biến chính sách, giải đáp vướng mắc; tạo điều kiện để doanh nghiệp thành viên tham gia quan hệ đối tác với cơ quan Hải quan các cấp./.