Hơn 3.600 dự án đã được xử lý

Số liệu trên Hệ thống cơ sở dữ liệu của Ban Chỉ đạo về giải quyết các dự án tồn đọng (Hệ thống 751) ghi nhận đến cuối tháng 10/2026, cả nước có 4.963 dự án tồn đọng, kéo dài với tổng diện tích sử dụng đất 225.641 ha và tổng mức đầu tư 3.628.236 tỷ đồng. Trong tổng số này, có 3.611 dự án đã được xử lý, không còn khó khăn, vướng mắc, chiếm 72,8%. Đây là kết quả đáng chú ý trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài thời gian qua.

Cụ thể, có 902 dự án đã hoàn thành, đưa vào sử dụng; 2.080 dự án đang triển khai thực hiện và không còn vướng mắc; 629 dự án đã bị thu hồi hoặc chấm dứt. Như vậy, bên cạnh những dự án đã đi vào hoạt động, phần lớn dự án trong nhóm đã xử lý vẫn đang tiếp tục triển khai đầu tư hoặc đã được xử lý theo hướng thu hồi, chấm dứt.

Nguồn: Hệ thống 751. Đồ họa: Phương Anh

Bên cạnh đó, Hệ thống 751 cũng ghi nhận 1.206 dự án đã có phương hướng xử lý, chiếm 24,3% tổng số dự án. Đây là nhóm cần tiếp tục được các bộ, ngành, địa phương tập trung thực hiện phương án đã xác định, tránh tình trạng có hướng giải quyết nhưng tiến độ triển khai chậm, khiến dự án tiếp tục kéo dài.

Ngoài ra, có 146 dự án được đề xuất báo cáo Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ và cơ quan trung ương quản lý ngành, lĩnh vực xem xét, xử lý. Các dự án này có tổng diện tích 8.914 ha, tổng mức đầu tư 124.299 tỷ đồng. Đây là những trường hợp cần được xem xét ở cấp có thẩm quyền, đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực với các bộ, ngành và địa phương liên quan.

Từ số liệu này cho thấy, dù một số dự án đã được tháo gỡ vướng mắc về thủ tục hoặc xác định được phương hướng xử lý, khối lượng công việc còn lại vẫn rất lớn. Việc giải quyết các vướng mắc mới là bước đầu, điều quan trọng là phải cụ thể hóa phương án thành kết quả thực tế, đẩy nhanh tiến độ triển khai và sớm đưa công trình vào khai thác, sử dụng. Đối với những dự án cần báo cáo cấp có thẩm quyền, việc hoàn thiện hồ sơ, làm rõ các nội dung vướng mắc và đề xuất giải pháp cụ thể sẽ là cơ sở để rút ngắn quá trình xem xét, quyết định. Vì vậy, theo Bộ Tài chính, tiến độ thực hiện và khả năng đưa các dự án vào sử dụng trong thời gian tới vẫn là những vấn đề cần tiếp tục được theo dõi, đánh giá.

Hơn 129.000 tỷ đồng nghĩa vụ tài chính đã nộp ngân sách

Hệ thống 751 cũng ghi nhận việc cập nhật các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sau khi dự án được tháo gỡ. Theo đó, bên cạnh số lượng dự án đã xử lý, các bộ, ngành, địa phương còn báo cáo về nghĩa vụ tài chính nộp ngân sách, vốn đầu tư được huy động và giải ngân, diện tích đất được đưa vào khai thác, sử dụng.

Cụ thể, tổng số tiền nghĩa vụ tài chính các dự án đã nộp ngân sách nhà nước là 129.651,61 tỷ đồng. Trong đó, số nộp trong năm 2026 là 30.277,49 tỷ đồng; năm 2025 là 24.005,23 tỷ đồng và trước ngày 1/1/2025 là 75.368,89 tỷ đồng.

Đối với nguồn vốn đầu tư, tổng vốn dự kiến tiếp tục được huy động là 1.158.490,56 tỷ đồng; tổng vốn đầu tư thực tế đã giải ngân đạt 766.606,51 tỷ đồng. Riêng năm 2026, số vốn thực tế đã giải ngân là 75.350,93 tỷ đồng; năm 2025 là 74.701,74 tỷ đồng và trước ngày 1/1/2025 là 616.553,84 tỷ đồng.

Về đất đai, tổng diện tích dự kiến tiếp tục khai thác, sử dụng là 58.707,89 ha; diện tích thực tế đã khai thác, sử dụng là 72.733,24 ha. Trong đó, năm 2026 là 7.551,53 ha; năm 2025 là 8.058,06 ha và trước ngày 1/1/2025 là 57.123,65 ha.

Các chỉ tiêu này cho thấy kết quả tháo gỡ không chỉ dừng ở số lượng dự án được đưa ra khỏi diện vướng mắc mà còn được phản ánh qua những giá trị cụ thể. Tuy nhiên, để đánh giá đầy đủ hiệu quả của từng dự án, vẫn cần theo dõi tiến độ thực hiện, khả năng tiếp tục huy động vốn, việc đưa công trình vào khai thác và mức độ phát huy giá trị của đất đai sau khi vướng mắc được giải quyết. Đặc biệt, với những dự án đã được tháo gỡ nhưng đang tiếp tục triển khai, tiến độ thực hiện trong thời gian tới sẽ là thước đo quan trọng.

Không để dự án tồn đọng ngoài danh sách rà soát

Việc phân loại cho thấy các dự án tồn đọng có tính chất và mức độ vướng mắc khác nhau. Có dự án cần xử lý thủ tục pháp lý; có dự án cần cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền cấp cao hơn; cũng có dự án thuộc thẩm quyền giải quyết của chính bộ, ngành, địa phương. Vì vậy, không thể áp dụng một cách xử lý chung cho tất cả các trường hợp. Việc phân định đúng thẩm quyền, xác định rõ phương án và trách nhiệm thực hiện là điều kiện để tránh tình trạng dự án tiếp tục chờ đợi sau khi đã được đưa vào diện xử lý.

Từ thực tế đó, Bộ Tài chính kiến nghị Thủ tướng Chính phủ đồng ý xác định dữ liệu trên Hệ thống 751 là cơ sở tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền về tình hình tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

Đồng thời, Bộ Tài chính kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan trung ương và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm chỉ đạo rà soát, thống kê đầy đủ các dự án, bảo đảm tính chính xác của số liệu; không để xảy ra tình trạng dự án tồn đọng nhưng không được tổng hợp, xem xét xử lý.

Đối với các dự án thuộc thẩm quyền, bộ, ngành và địa phương phải chủ động triển khai tháo gỡ. Việc xác định danh mục dự án áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù cần căn cứ vào các quan điểm, nguyên tắc đã được quy định tại kết luận của Bộ Chính trị, nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và các nghị định đã ban hành.

Bộ Tài chính cũng kiến nghị các cơ quan có kế hoạch cụ thể để tháo gỡ dứt điểm các dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài trong năm 2026. Trường hợp phát sinh khó khăn về cơ chế, pháp luật, các bộ, ngành, địa phương phải kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền, kèm phương án xử lý cụ thể.

Ngoài ra, các bộ quản lý ngành, lĩnh vực cần chủ động phối hợp với cơ quan, địa phương liên quan để rà soát, cho ý kiến về sự cần thiết tiếp tục ban hành cơ chế, chính sách tháo gỡ đối với các dự án được đề xuất. Quá trình phối hợp phải bảo đảm không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, hướng tới sớm đưa dự án vào hoạt động, khai thác.

Với vai trò Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 751, Bộ Tài chính tiếp tục theo dõi, đôn đốc, tham mưu; đề xuất biểu dương những đơn vị thực hiện tốt và xử lý trách nhiệm đối với các đơn vị, địa phương chậm trễ, không thực hiện nghiêm việc cập nhật số liệu, tháo gỡ vướng mắc.

Có thể thấy, việc xử lý dự án tồn đọng, kéo dài đang bước sang giai đoạn đòi hỏi kết quả cụ thể hơn. Những dự án đã được tháo gỡ cần được tiếp tục triển khai đúng tiến độ; những dự án đã có phương án phải sớm hoàn tất các công việc còn lại; trường hợp vượt thẩm quyền cần được báo cáo kịp thời. Vì thế, trách nhiệm của từng cơ quan, người đứng đầu phải gắn với tiến độ và kết quả xử lý, để các dự án không tiếp tục nằm trên giấy sau khi đã được xác định hướng tháo gỡ.