Sáng ngày 7/11, Quốc hội nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch.

Ưu đãi lớn theo quy mô cho các dự án du lịch

Theo tờ trình của Chính phủ, dự án Nghị quyết nhằm triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới. Sau tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo gồm 14 điều, 7 nhóm chính sách; chỉ quy định khung chính sách đặc thù, cấp bách thuộc thẩm quyền Quốc hội, thắt chặt điều kiện hưởng ưu đãi.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày tờ trình của Chính phủ. Ảnh: Đức Thanh

Nhóm chính sách đầu tiên là ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với dự án du lịch. Địa bàn ưu tiên gồm ba cực tăng trưởng Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng; trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia, địa điểm tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia; địa điểm du lịch cộng đồng và địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn.

Dự án được phân loại theo điều kiện tăng dần. Dự án du lịch chất lượng cao có vốn từ 3.000 tỷ đồng, trong đó hạng mục du lịch tối thiểu 1.500 tỷ đồng, tạo việc làm cho ít nhất 1.000 lao động thường xuyên bình quân hằng năm, được hỗ trợ hạ tầng, ưu tiên xúc tiến; nhà đầu tư trong nước được xem xét thuê nhà, đất là tài sản công.

Dự án du lịch động lực có vốn từ 10.000 tỷ đồng, trong đó hạng mục du lịch tối thiểu 5.000 tỷ đồng, tạo việc làm cho ít nhất 1.500 lao động thường xuyên bình quân hằng năm, được thí điểm trong 5 năm áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi đến mức thấp nhất 10%, miễn, giảm tiền thuê đất theo quy định của Chính phủ.

Dự án du lịch động lực mang tính chiến lược có vốn từ 30.000 tỷ đồng, trong đó hạng mục du lịch tối thiểu 15.000 tỷ đồng, tạo việc làm cho ít nhất 2.000 lao động thường xuyên bình quân hằng năm. Chính phủ đề xuất thời hạn hoạt động dự án đến 70 năm, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp tối đa 4 năm, giảm tối đa 50% trong không quá 9 năm tiếp theo.

Các loại dự án trên không bao gồm hạng mục, hợp phần kinh doanh dịch vụ ca-si-nô, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược, kinh doanh bất động sản; ưu đãi chỉ áp dụng cho hạng mục, hoạt động du lịch. Dự án phải giải ngân tối thiểu 30% vốn đăng ký trong 3 năm kể từ ngày bàn giao đất, khu vực biển trên thực địa. Tại địa bàn khó khăn, đặc biệt khó khăn, mức vốn và số lao động tối thiểu để phân loại bằng 50% mức tương ứng.

Dự án du lịch cộng đồng, nông nghiệp, sinh thái, làng nghề quy mô vừa và nhỏ được hỗ trợ hạ tầng thiết yếu, đào tạo, bảo tồn văn hóa, chuyển đổi số, xúc tiến theo quy định của HĐND cấp tỉnh.

Về hỗ trợ doanh nghiệp và liên kết cộng đồng, dự thảo đề xuất thí điểm giảm tối đa 30% tiền thuê đất đối với phần diện tích cảnh quan, cây xanh, mặt nước, không gian sử dụng chung không khai thác kinh doanh trực tiếp của khách sạn nghỉ dưỡng từ bốn sao tại trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia có mật độ xây dựng gộp dưới 25%.

Doanh nghiệp mở đường bay mới phục vụ du lịch; tổ chức, doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú có hợp đồng tiêu thụ dài hạn sản phẩm OCOP được hưởng hỗ trợ do HĐND cấp tỉnh quy định.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày tờ trình của Chính phủ. Ảnh: Đức Thanh

Thử nghiệm có kiểm soát tổ hợp biểu diễn nghệ thuật, trung tâm hòa nhạc

Với mô hình kinh doanh du lịch mới, thuộc đối tượng do Chính phủ quy định, dự thảo đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp hai năm, giảm 50% số thuế phải nộp trong bốn năm tiếp theo đối với thu nhập từ mô hình. Các mô hình phải đáp ứng điều kiện về ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và quyền sở hữu trí tuệ được bảo hộ.

Một chính sách đáng chú ý là thử nghiệm có kiểm soát tổ hợp biểu diễn nghệ thuật, trung tâm hòa nhạc, phố lễ hội, khu giải trí tích hợp quy mô lớn, kinh tế đêm được hoạt động 24/7, áp dụng thủ tục rút gọn, cấp phép một lần. Việc thử nghiệm theo đề án do UBND cấp tỉnh xây dựng, được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, thời hạn tối đa 5 năm.

Về nhân lực, ngân sách nhà nước hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao, chuyên sâu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, ngoại ngữ, kỹ năng nghề, quản trị và nhân lực tại chỗ ở địa bàn du lịch cộng đồng.

Chính phủ cũng đề xuất mở rộng miễn thị thực song phương từ các thị trường trọng điểm; áp dụng thị thực linh hoạt, ưu tiên khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, khách quay trở lại, khách hội nghị, hội thảo. Cùng với đó là thí điểm có kiểm soát đối với người nước ngoài làm việc từ xa, khám bệnh, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe dài ngày; tạo thuận lợi về giấy phép lao động, thị thực, tạm trú cho chuyên gia, nghệ sĩ nước ngoài làm việc tại các dự án du lịch.

Ngoài ra, dự thảo Nghị quyết quy định rõ các nguyên tắc công khai, minh bạch, có thời hạn, không hỗ trợ trùng lặp, lựa chọn mức ưu đãi có lợi nhất, không cộng dồn, chấm dứt và hoàn trả ưu đãi khi không đáp ứng điều kiện.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo thẩm tra.

Làm rõ tác động tới ngân sách

Thẩm tra dự án, Ủy ban Văn hóa và Xã hội tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn và tán thành cơ chế đặc thù chưa được luật quy định hoặc đã quy định nhưng chưa đủ mạnh, tập trung vào dự án có khả năng dẫn dắt, lan tỏa.

Bên cạnh đó, Ủy ban đề nghị làm rõ tác động ngân sách, phương án bảo đảm nguồn lực từng chính sách; ưu tiên đầu tư theo hiệu quả kinh tế - xã hội, gắn với phát triển bền vững; bảo đảm doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, cộng đồng dân cư, nhất là người dân vùng khó khăn, được tham gia và thụ hưởng thực chất.

Về phân loại dự án, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ căn cứ, tính khả thi của tiêu chí vốn tối thiểu, tỷ lệ vốn dành cho du lịch; loại trừ hợp phần ca-si-nô, trò chơi điện tử có thưởng, đặt cược, bất động sản; gắn ưu đãi với kết quả thực hiện.

Đối với dự án động lực mang tính chiến lược, mức ưu đãi, hỗ trợ rất cao nhưng chưa đánh giá được hiệu quả mang lại, cơ quan thẩm tra đề nghị cần cân nhắc kỹ lưỡng với quy định này.

Về thị thực, Ủy ban đề nghị làm rõ tính mới, đặc thù, nội hàm “thị thực đặc biệt”; không quy định cụ thể nhóm chuyên gia, lao động kỹ thuật, nghệ sĩ, diễn viên, giao Chính phủ cân nhắc phù hợp thực tiễn và yêu cầu an ninh, trật tự.

Theo tờ trình, Nghị quyết dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 đến hết năm 2036. Cơ quan thẩm tra đề nghị bảo đảm không cộng dồn, hưởng trùng lặp hoặc vượt mức Quốc hội quyết định; không để văn bản dưới luật mở rộng ngoại lệ về thuế, ngân sách./.