Điều hành dựa trên dữ liệu, tiến độ và kết quả đầu ra

Một trong những chuyển biến rõ nhất trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia tại Hà Nội là thay đổi phương thức quản trị, từ xử lý công việc theo hồ sơ sang điều hành dựa trên dữ liệu, tiến độ và kết quả đầu ra.

Thành phố đã xây dựng hệ thống theo dõi nhiệm vụ, kết hợp HanoiWork, iHanoi và các bảng điều hành dữ liệu để kiểm soát tiến độ thực hiện. Với 296 nhiệm vụ Trung ương giao, Hà Nội đã hoàn thành 189 nhiệm vụ, 106 nhiệm vụ đang thực hiện trong hạn và 1 nhiệm vụ quá hạn đã được xác định nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn mới.

Hà Nội cho phép Phenikaa-X thử nghiệm hệ thống giao thông tự hành thông minh với 4 nhóm sản phẩm gồm xe buýt tự hành, robotaxi, phương tiện vệ sinh tự hành và robot giao hàng. Ảnh: Tập đoàn Phenikaa

Ở cấp thành phố, 71 nhiệm vụ trọng tâm được triển khai, trong đó 42 nhiệm vụ đã hoàn thành. Thành phố cũng theo dõi 29 công trình, dự án trọng điểm, đã hoàn thành 14 dự án. Qua rà soát 53 chỉ tiêu của Kế hoạch số 20-KH/BCĐ57, có 14 chỉ tiêu hoàn thành hoặc vượt mục tiêu, 32 chỉ tiêu bám sát tiến độ.

Điểm đáng chú ý là dữ liệu không chỉ phục vụ theo dõi công việc nội bộ, mà đang được đưa vào giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ cho người dân, doanh nghiệp.

Hà Nội đã phê duyệt phương án tái cấu trúc 1.552/1.721 thủ tục hành chính, đạt 90,1%, qua đó ước giảm chi phí tuân thủ 1.731,48 tỷ đồng mỗi năm. Trong số 1.991 thủ tục hành chính được tích hợp lên Cổng Dịch vụ công quốc gia và hệ thống điều phối thủ tục hành chính, có 1.608 thủ tục được cung cấp trực tuyến toàn trình.

Ở phía dữ liệu chuyên ngành, thành phố đã kết nối 13/13 nguồn dữ liệu ưu tiên. Cơ sở dữ liệu đất đai có thông tin không gian của gần 5 triệu thửa đất, trong đó hơn 2,1 triệu thửa đạt chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống”. Dữ liệu y tế đã chuẩn hóa hơn 9,3 triệu người, lưu trữ 27,5 triệu lượt khám chữa bệnh. Nền tảng Tích hợp và Chia sẻ dữ liệu LGSP ghi nhận hơn 86 triệu giao dịch giữa các hệ thống trung ương và thành phố, với tỷ lệ thành công 92,63%.

Những con số này cho thấy, chuyển đổi số đang được Hà Nội đẩy sang giai đoạn khai thác dữ liệu phục vụ quản trị, thay vì chỉ dừng ở việc đưa thủ tục lên môi trường trực tuyến.

Từ đặt hàng công nghệ đến sản phẩm

Hà Nội đang chuyển hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo từ hỗ trợ phân tán sang đặt hàng theo bài toán cụ thể, công nghệ chiến lược và khả năng ứng dụng, thương mại hóa.

Đến tháng 9/2026, thành phố đã tiếp nhận khoảng 160 đề xuất đặt hàng; đồng thời xác định 9 nhóm công nghệ và 25 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên giai đoạn 2026 - 2035, gồm AI, bán dẫn, robot tự hành, UAV, dữ liệu lớn và bản sao số.

Trên cơ sở đó, Hà Nội đã giao trực tiếp 2 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược: chế tạo thử nghiệm nền tảng Camera AI biên đa dụng thế hệ mới và nghiên cứu, chế tạo, thử nghiệm xe thang cứu hộ tầm vươn 32 m và 56 m.

Một số kết quả đã bước đầu đi vào sản phẩm. Máy phát tia plasma lạnh PlasmaMED thế hệ II đã chế tạo thử nghiệm 20 máy, làm chủ thiết kế, công nghệ và được cấp bằng sáng chế, với giá bán dự kiến khoảng 1,6 tỷ đồng/máy. Mô hình nuôi cá ngạnh cho lợi nhuận hơn 20,4 triệu đồng/lồng 100 m3, tỷ suất sinh lời 36%; nuôi trong ao đạt hơn 180 triệu đồng/ha.

Cùng với đặt hàng nghiên cứu, Hà Nội bắt đầu tạo cơ chế để công nghệ mới được kiểm chứng trong thực tế. Đến ngày 20/9, cơ chế sandbox đã tiếp nhận 4 hồ sơ, trong đó 2 hồ sơ được cho phép thử nghiệm, gồm hệ thống giao thông tự hành thông minh Phenikaa-X và dự án chế biến tổng oxit đất hiếm quy mô bán công nghiệp.

Đây là bước chuyển từ tư duy “nghiên cứu để có kết quả” sang “nghiên cứu để giải quyết bài toán thực tế”, trong đó sản phẩm, khả năng thử nghiệm và địa chỉ ứng dụng được tính đến sớm hơn.

Tuy nhiên, thương mại hóa vẫn là điểm nghẽn. Đến tháng 9, Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội (HanoTEX) có 242 tài khoản, 227 doanh nghiệp tham gia, 44 công nghệ chào bán và 80 nhu cầu tìm mua, ghi nhận 28 thỏa thuận hợp tác nhưng chưa phát sinh hợp đồng giao dịch công nghệ thành công.

Đây là điểm nghẽn mà Hà Nội phải tiếp tục xử lý nếu muốn biến kết quả khoa học, công nghệ thành giá trị kinh tế. Không chỉ cần công nghệ, thị trường còn đòi hỏi cơ chế đánh giá mức độ sẵn sàng, định giá tài sản trí tuệ, nguồn vốn, thử nghiệm và các dịch vụ sau kết nối.

Kinh tế số tạo thêm động lực tăng trưởng

Từ quản trị số đến phát triển công nghệ, mục tiêu cuối cùng đang được Hà Nội hướng tới là tạo thêm năng lực và giá trị cho nền kinh tế.

Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp 22,8% vào GRDP của Hà Nội trong 6 tháng đầu năm, tương đương quy mô khoảng 7,6 tỷ USD; đóng góp 1,42 điểm phần trăm trong mức tăng trưởng GRDP 8,22%. Riêng kinh tế số ước đạt 16,7% GRDP, tương đương khoảng 5,5 tỷ USD.

Nền tảng số cũng đã thâm nhập sâu hơn vào hoạt động của doanh nghiệp. Hà Nội duy trì 100% hồ sơ đăng ký doanh nghiệp trực tuyến, 99,5% doanh nghiệp sử dụng hóa đơn điện tử và 98,35% doanh nghiệp nộp thuế điện tử. Thành phố cũng mở rộng mô hình Tổ Chuyển đổi số cộng đồng tới toàn bộ 2.734 thôn, tổ dân phố tại 126 xã, phường.

Hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ tiếp tục được mở rộng với 226 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và 10.996 doanh nghiệp công nghệ số tính đến tháng 9/2026. Thành phố cũng đang phát huy lợi thế tập trung hơn 70% tổ chức khoa học và công nghệ, viện, trường cùng 65% nhà khoa học đầu ngành của cả nước.

Nguồn lực dành cho lĩnh vực này cũng được tăng cường. Năm 2026, Hà Nội bố trí 9.090 tỷ đồng, tương đương 4% tổng chi ngân sách, cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đến ngày 15/9 đã phân bổ 97% dự toán, song giải ngân mới đạt 35,7%.

Như vậy, sau 9 tháng, Hà Nội đã hình thành những chuyển động rõ hơn trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW: quản trị dựa trên dữ liệu, nghiên cứu gắn với sản phẩm và kinh tế số từng bước trở thành một cấu phần của tăng trưởng.

Giai đoạn còn lại của năm 2026 sẽ là phép thử về khả năng chuyển những nền tảng đã hình thành thành giá trị thực tế. Thành phố xác định tiếp tục hoàn thiện cơ chế đặt hàng theo sản phẩm đầu ra, tháo gỡ vướng mắc về định mức, dự toán và thẩm định giá, đưa các quỹ khoa học, công nghệ và đầu tư mạo hiểm vào hoạt động thực tế, đồng thời thúc đẩy thương mại hóa tài sản trí tuệ và kết quả nghiên cứu.