Khát vọng tăng trưởng hai con số và sứ mệnh xung kích của thế hệ trẻ

Phát biểu khai mạc Hội thảo khoa học “Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước theo Nghị quyết số 79-NQ/TW trong mục tiêu tăng trưởng hai con số ở Việt Nam, giai đoạn 2026 - 2030” diễn ra ngày 10/9/2026, PGS.TS Nhữ Trọng Bách - Phó Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển nhấn mạnh, mục tiêu đạt mức tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030 không chỉ là chỉ tiêu kinh tế thuần túy, mà là khát vọng vươn mình của cả dân tộc.

Để kinh tế nhà nước (KTNN) thực sự giữ vai trò chủ đạo và dẫn dắt nền kinh tế, bên cạnh các nguồn lực về vốn, thể chế hay công nghệ, yếu tố mang tính quyết định hàng đầu vẫn là con người, đặc biệt là nguồn nhân lực trẻ giàu tri thức, năng lực đổi mới sáng tạo và khát vọng cống hiến.

PGS.TS. Nhữ Trọng Bách - Phó Giám đốc Học viện Chính sách và Phát triển phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Hùng Anh

PGS.TS Nhữ Trọng Bách đề nghị lực lượng thanh niên cần phát huy vai trò xung kích qua 3 trọng tâm chính.

Cụ thể, thanh niên cần đi đầu trong nghiên cứu khoa học và chuyển đổi số. Tùy theo vị trí (sinh viên, giảng viên hay cán bộ trẻ), lực lượng thanh niên phải chủ động làm chủ tri thức, ứng dụng công nghệ hiện đại để nâng cao năng suất lao động.

Bên cạnh đó, làm cầu nối liên kết “3 nhà”, tích cực kết nối giữa Nhà trường - Doanh nghiệp - Nhà nước nhằm tìm ra giải pháp cho các bài toán kinh tế thực tiễn của đất nước.

Đồng thời, cụ thể hóa khát vọng thành hành động, biến tinh thần đổi mới thành những công việc thiết thực hằng ngày, đóng góp trực tiếp vào hiệu quả hoạt động của cơ quan, đơn vị.

Nhận diện chức năng chiến lược của kinh tế nhà nước

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị là văn kiện có ý nghĩa chiến lược, tiếp tục khẳng định và làm rõ vị trí của KTNN trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Tại Việt Nam, khu vực KTNN hiện đóng góp khoảng 20% GDP, nắm giữ nguồn lực then chốt về vốn, tài sản, đất đai và lực lượng lao động chất lượng cao trong các ngành kinh tế xương sống như năng lượng, tài chính - ngân hàng, viễn thông, hạ tầng giao thông và công nghiệp quốc phòng.

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Hùng Anh

Theo đánh giá tại Hội thảo, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng: từ chiều rộng sang chiều sâu; từ khai thác lợi thế tĩnh (tài nguyên, lao động giá rẻ) sang phát huy lợi thế động (tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo); từ tích lũy vốn vật chất sang nâng cao năng suất các yếu tố tổng hợp (TFP) và chất lượng thể chế. Trong tiến trình này, KTNN phải đảm nhiệm 5 chức năng chiến lược:

Một là, dẫn dắt các ngành chiến lược: Đầu tư vào các lĩnh vực then chốt, rủi ro cao, thời gian hoàn vốn dài hoặc mang tính chất công cộng mà khu vực tư nhân chưa đủ năng lực hoặc chưa sẵn sàng tham gia.

Hai là, kiến tạo hạ tầng toàn diện: Phát triển đồng bộ hạ tầng cứng, hạ tầng mềm, hạ tầng thể chế và hạ tầng số quốc gia.

Ba là, giữ vững ổn định vĩ mô: Bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế quốc dân.

Bốn là, điều tiết thị trường: Can thiệp kịp thời trong các tình huống biến động bất thường, khắc phục triệt để các khuyết tật của thị trường.

Năm là, thực hiện nhiệm vụ đặc thù: Đảm bảo an sinh xã hội, an ninh năng lượng, an toàn tài chính và quốc phòng - an ninh.

Thông qua 5 chức năng trên, tính chủ đạo của KTNN không còn đo lường đơn thuần bằng quy mô hay tỷ trọng, mà được xác định bằng năng lực dẫn dắt, khả năng kiến tạo động lực và mức độ lan tỏa tới toàn bộ các thành phần kinh tế khác.

Hiến kế thể chế và giải pháp cụ thể hóa tiềm lực kinh tế nhà nước

Tham gia thảo luận tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đã đưa ra nhiều khuyến nghị chính sách sát thực tế.

TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách Tài chính - tiền tệ Quốc gia khuyến nghị cần tập trung tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp nhà nước.

Tham luận của đại diện Học viện Chính sách và Phát triển chỉ ra rằng, đổi mới doanh nghiệp nhà nước gắn liền với hoàn thiện hệ thống pháp luật. Theo đó, cần ban hành các quy định đồng bộ về quản lý vốn, tách bạch rõ quản lý nhà nước và quyền sở hữu, nâng cao hiệu lực giám sát, áp dụng cơ chế tuyển dụng/quản trị nhân sự theo thị trường và đảm bảo nguyên tắc cạnh tranh trung lập.

Đại diện Ban tổ chức hội thảo cho biết, những trao đổi và tham luận tại hội thảo này sẽ không dừng lại ở phạm vi một sự kiện, mà là khởi đầu cho chuỗi nghiên cứu chuyên sâu và đóng góp chính sách bền bỉ, giúp cụ thể hóa Nghị quyết số 79-NQ/TW vào thực tiễn phát triển đất nước./.