Dự án xanh cần vốn lớn, doanh nghiệp không ngại nhập cuộc

Phát biểu tại Hội thảo “Chính sách tín dụng và thị trường carbon: Khơi thông dòng vốn xanh” do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức ngày 14/10, ông Bùi Minh Giáp - Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) tại Việt Nam nhấn mạnh, nhu cầu vốn cho hoạt động xanh, quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam là rất lớn.

Kinh tế trưởng ADB chỉ rõ, Việt Nam ước tính cần khoảng 368 tỷ USD đầu tư bổ sung cho thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao khả năng chống chịu và giảm phát thải đến năm 2040, tương đương 6,8% GDP/năm.

Ông Bùi Minh Giáp - Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: Chí Cường.

Trước mắt, nhu cầu vốn cần cho điện sạch, lưới điện và tiết kiệm năng lượng; tiếp đó tập trung vào sản xuất công nghiệp, giao thông, nông nghiệp và xử lý chất thải.

"Nhu cầu vốn là rất lớn, nhưng nguồn vốn chỉ được giải ngân khi dự án được đánh giá là hiệu quả, có khả năng trả nợ và số liệu giảm phát thải có thể kiểm chứng được” - Kinh tế trưởng ADB nêu rõ.

Bài toán đặt ra không chỉ là tìm nguồn vốn cho các khoản đầu tư xanh, mà còn là làm thế nào để kết quả giảm phát thải tạo thêm giá trị kinh tế cho doanh nghiệp.

Dưới góc độ doanh nghiệp chuyên sản xuất giấy tái chế và bao bì, ông Nguyễn Hữu Tú - Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Miza cho biết, xác định tâm thế làm chuyển đổi xanh ngay từ đầu, Miza tập trung đầu tư vào yếu tố cốt lõi là công nghệ.

Trong những năm qua, doanh nghiệp đã chủ yếu sử dụng nhiên liệu sinh khối (biomass); đồng thời ứng dụng năng lượng tái tạo từ điện mặt trời.

Đặc biệt, đối với doanh nghiệp sản xuất giấy, hệ thống xử lý chất thải được ví như “trái tim của nhà máy”.

Vì vậy, ngay từ khi đầu tư xây dựng nhà máy, ban lãnh đạo Miza cho biết, Công ty đã chú trọng phát triển hệ thống xử lý chất thải bằng công nghệ vi sinh nhằm giảm thiểu phát thải ra môi trường.

Ông Nguyễn Hữu Tú - Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Miza chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Chí Cường.

Để hiện thực hóa những khoản đầu tư công nghệ phục vụ chuyển đổi xanh, việc huy động nguồn lực tài chính đóng vai trò quan trọng.

Cũng theo lãnh đạo Miza, sau khi tiếp cận được nguồn tín dụng xanh, phát hành thành công trái phiếu xanh và xây dựng khung xanh, Công ty không chỉ đạt được những lợi ích về kinh tế, mà còn tạo ra giá trị cho xã hội. Đặc biệt, những kết quả này đã giúp doanh nghiệp thu hút thêm sự quan tâm của nhiều quỹ đầu tư và tổ chức tài chính, qua đó, giúp doanh nghiệp tiếp tục tiếp cận các nguồn tín dụng xanh, với lãi suất ưu đãi hơn và thời hạn vay thuận lợi hơn.

“Chúng tôi cũng nguồn vốn tín dụng xanh được BIDV cấp, lãi suất rất tốt so với mặt bằng chung” - ông Tú thông tin.

Đáng chú ý, Miza đã ký hợp đồng hợp tác với một tổ chức về việc xác nhận tín chỉ carbon. Theo định hướng, sau khi triển khai và đạt được chứng nhận về tín chỉ carbon, Miza sẽ tham gia thị trường tín chỉ carbon quốc tế, cũng như các trung tâm carbon tại Việt Nam.

Vốn xanh cần nhiều kênh dẫn, không chỉ tín dụng ngân hàng

Từ thực tế huy động vốn của doanh nghiệp, tín dụng ngân hàng dù là kênh dẫn vốn quan trọng vẫn không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu vốn trung dài hạn.

Theo Kinh tế trưởng ADB, cần kết hợp các kênh tín dụng với trái phiếu xanh, trái phiếu tài trợ chuyển đổi, vốn cổ phần, tài chính hỗn hợp, thị trường carbon, bảo lãnh và các cơ chế chia sẻ rủi ro... Trong đó, mỗi loại rủi ro cần được phân bổ cho bên có khả năng quản lý tốt nhất nhằm tối ưu hóa hiệu quả huy động và sử dụng vốn.

Các đại biểu thảo luận về giải pháp khơi thông dòng vốn xanh. Ảnh: Chí Cường.

Dẫn kinh nghiệm quốc tế, chuyên gia ADB cho rằng, tại một số thị trường đã phát triển, thị trường carbon tạo ra động lực kinh tế để giảm phát thải, trong khi tín dụng cung cấp nguồn vốn để doanh nghiệp thực hiện các khoản đầu tư và triển khai dự án.

Đối với các dự án giảm phát thải, lợi ích kinh tế có thể đến từ việc tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí mua hạn ngạch phát thải, hoặc tạo doanh thu từ tín chỉ carbon.

Riêng với những dự án dự kiến bán tín chỉ carbon, các tổ chức tín dụng thường xem xét trước hết khả năng được cấp tín chỉ, tiếp đến là sản lượng tín chỉ thực tế, tình trạng của bên mua, bên bán và các điều kiện giao dịch liên quan.

“Tuy nhiên, chi phí xác minh tín chỉ carbon hiện nay còn rất cao, trở thành một trong những rào cản đối với hoạt động giao dịch trên thị trường carbon” - chuyên gia ADB bày tỏ.

Khơi thông vốn cho chuyển đổi xanh. Nguồn: ADB.

Để khơi thông dòng vốn xanh, ông Bùi Minh Giáp cho rằng, Việt Nam cần hoàn thiện thể chế song hành với phát triển thị trường carbon và tài chính xanh. Chất lượng chính sách và hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng và các bên tham gia thị trường sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô, chi phí và khả năng tiếp cận vốn.

“Năng lực và hệ thống phục vụ hoạt động của các tổ chức tín dụng cũng như các bên tham gia thị trường đóng vai trò rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô, chi phí và khả năng tiếp cận vốn. Trong đó, điều kiện nền tảng trước hết là phải xây dựng được bộ tiêu chí xác định các hoạt động xanh và hoạt động chuyển đổi, làm cơ sở để các ngân hàng, tổ chức tín dụng áp dụng các phương pháp thẩm định phù hợp” - Kinh tế trưởng ADB nêu rõ.

Bên cạnh đó, cần phân định rõ trách nhiệm soạn thảo, quản lý, giám sát, và vận hành hệ thống, tăng cường phối hợp liên ngành và liên ngân hàng, đồng thời nâng cao năng lực thẩm định tín dụng xanh và tín dụng chuyển đổi của các tổ chức tín dụng.

Thể chế hoàn chỉnh sẽ giúp thị trường vận hành với mức độ tin cậy cao hơn, chi phí giao dịch thấp hơn và dòng vốn đến các dự án có tính khả thi cao hơn./.