Đưa đất đai ra khỏi giá trị doanh nghiệp để tháo điểm nghẽn trong cổ phần hóa

Nhiều ý kiến đề xuất không đưa giá trị quyền sử dụng đất vào xác định giá trị doanh nghiệp khi tiến hành cổ phần hóa để tháo gỡ vướng mắc trong việc xác định giá trị đất đai cũng như tránh thất thoát, trục lợi trong quá trình cổ phần hóa.

Tại hội thảo “Giải pháp thúc đẩy quá trình cổ phần hóa doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập và thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp” do Tạp chí Tài chính và Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) vừa tổ chức tại Hà Nội, vấn đề đất đai tiếp tục là chủ đề nóng khi nhiều ý kiến nhà quản lý, chuyên gia kinh tế, doanh nghiệp nêu những vướng mắc trong xác định giá trị quyền sử dụng đất, phương án sử dụng đất và cho rằng đây là điểm nghẽn lớn nhất trong công tác cổ phần hóa, thoái vốn thời gian qua.

Điểm nghẽn lớn trong sắp xếp, xác định giá trị đất đai

Theo báo cáo của Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính), quá trình sắp xếp lại, xử lý nhà, đất của các đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước (DNNN) trong thời gian qua đã đạt được những kết quả tích cực, nhưng bên cạnh đó vẫn còn tồn tại không ít khó khăn, vướng mắc.

Cụ thể là thực trạng quản lý, sử dụng nhà, đất hiện nay còn phức tạp và khó xử lý. Do lịch sử để lại, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng dẫn đến những trường hợp sử dụng nhà, đất chưa đúng quy định như bị lấn chiếm, bố trí làm nhà ở, cho thuê, liên doanh, liên kết… rất khó xử lý hoặc việc xử lý mất nhiều thời gian và cần sự phối hợp của nhiều cơ quan, các ngành, các cấp.

Quy định pháp luật về quản lý tài sản, cơ sở nhà, đất đối với khối DNNN và doanh nghiệp có vốn nhà nước chi phối có sự thay đổi, nhất là khi cổ phần hóa DNNN có giai đoạn quy định tính giá trị quyền sử dụng đất vào giá trị doanh nghiệp, có giai đoạn (như hiện nay) thực hiện theo cơ chế thuê đất, không tính vào giá trị doanh nghiệp. Mặt khác, hồ sơ về đất đai của các DNNN bảo quản qua các thời kỳ chưa được hoàn thiện; có trường hợp bị thất lạc hồ sơ hoặc không có hồ sơ gốc.

Trong khi đó, các cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp thuộc đối tượng sắp xếp lại, xử lý nhà, đất chưa thực hiện đầy đủ trong việc thực hiện sắp xếp nhà, đất và chính sách di dời của nhà nước, một số địa phương triển khai chậm, một số dự án kéo dài. Quy hoạch sử dụng đất chậm được công bố, gây khó khăn cho việc sắp xếp nhà, đất và thực hiện di dời…

Toàn cảnh
Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Đức Minh

Nêu ý kiến từ phía doanh nghiệp, ông Nguyễn Xuân Nam - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho rằng, một trong những khó khăn lớn nhất trong quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp trong ngành chính là những vấn đề liên quan đến đất đai khi xác định giá trị doang nhiệp. Theo ông Nam, việc tính giá trị đất đai gây khó khăn cho doanh nghiệp, bởi giá thị trường nay thế này mai thế khác, thay đổi liên tục. “EVN cũng như các đơn vị khác, lo sợ nhất là đánh giá giá trị doanh nghiệp để thoái vốn, sợ nhất “ông” đất”- ông Nam chia sẻ. Do đó, đại diện EVN kiến nghị loại đất đai ra khỏi việc xác định giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa.

Cùng với một số khó khăn khác như sự thay đổi liên tục của chính sách cổ phần hóa dẫn đến doanh nghiệp không theo kịp… khiến đại diện EVN phải thẳng thắn thừa nhận một thực trạng hiện nay trong quá trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước nói chung hiện nay là “doanh nghiệp làm rất sợ sai, do chính sách không rõ chứ không phải doanh nghiệp muốn làm sai”.

Chia sẻ quan điểm này, ông Nguyễn Hồng Long- Phó Trưởng Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp cho biết, khi xác định giá trị doanh nghiệp theo Nghị định 126, Nghị định 140 thì chỉ có đất trả tiền một lần mới tính vào giá trị doanh nghiệp, đất trả tiền thuê hàng năm sẽ không tính vào. Cho rằng đây là vấn đề vô cùng khó, ông Long phân tích về lý thuyết phải xác định theo giá trị trường, nhưng thế nào là giá thị trường khi mà chưa ra đấu thầu. Mà kể cả ra đấu thầu, cũng không chắc đó là giá trị trường, có khi giá cao quá, có khi giá thấp quá. Vậy nếu muốn đưa đất ra khỏi giá trị doanh nghiệp thì phải có văn bản quy phạm pháp luật nêu rõ.

“Rõ ràng việc thuê đất trả tiền một lần phải đưa ra khỏi xác định giá trị doanh nghiệp thì mới tháo gỡ được điểm nghẽn lớn, đẩy nhanh cổ phần hóa. Muốn đưa ra thì phải có văn bản quy phạm pháp luật, nếu không không ai dám làm”- ông Nguyễn Hồng Long khẳng định.

Phải tháo gỡ đồng bộ ở các văn bản quy phạm pháp luật

Phó Trưởng Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp cũng lưu ý, lâu nay việc cho rằng cổ phần hóa, thoái vốn xong là mất đất là không đúng, thực tế đất không mất đi đâu mà vấn đề là thất thu ngân sách. Căn cơ của việc xác định giá cao hay thấp là do chuyển đổi mục đích sử dụng đất. “Khi là nhà xưởng thì giá chỉ 5 đồng, khi là trung tâm thương mại giá là 50 đồng, rất khác nhau”- ông Long nêu ví dụ.

Do đó, ông Nguyễn Hồng Long đề nghị phải xem lại vấn đề phương án sử dụng đất, coi đây là cốt lõi của vấn đề. Nêu ví dụ từ quá trình chuẩn bị cổ phần hóa của Agribank, ông Long cho biết dù đã sắp xếp phương án sử dụng của hàng nghìn miếng đất, nhưng mới đạt hơn 94% thì cũng không thể tiến hành cổ phần hóa. Hay như VNPT, với hơn 2.000 miếng đất, có những miếng chắc chắn không thể được phê duyệt do nguồn gốc đất phức tạp.

Nguyễn Hồng Long
Ông Nguyễn Hồng Long- Phó Trưởng Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp

Nhấn mạnh những khó khăn trong việc xác định giá trị đất sát với thị trường và phương án sử dụng đất, ông Nguyễn Hồng Long nêu rõ đây đều là vướng văn bản quy phạm pháp luật nên muốn tháo gỡ phải đồng bộ, chứ không chỉ tính riêng cho cổ phần hóa hay thoái vốn. Chẳng hạn Luật Đất đai không cấm chuyển quyền sử dụng đất, nên cũng không thể cấm chuyển quyền sử dụng đất. Do đó, ông Long đề xuất theo hướng quyền sử dụng đất đối với cho thuê một lần hoặc cho thuê hàng năm nên được xem xét việc tách ra khỏi xác định giá trị doanh nghiệp, với văn bản quy định rõ ràng.

Về vấn đề này, ông Đặng Quyết Tiến - Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính) cho biết, mục đích sử dụng tại doanh nghiệp Nhà nước quyết định trước khi doanh nghiệp CPH. Nếu doanh nghiệp không dùng thì trả lại cho địa phương. Việc chọn phương án nào là quyền tự nguyện của doanh nghiệp.

Trên thực tế, có nhiều doanh nghiệp đã xử lý được câu chuyện đất đai vì họ chủ động chuyển sang thuê đất trả tiền hàng năm và khi cổ phần hóa sẽ yêu cầu công ty cổ phần cam kết trong bản cáo bạch là sau khi chuyển thành công ty cổ phần cũng tiếp tục thuê đất trả tiền hàng năm và dùng đất đó đúng cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Như vậy, sẽ đảm bảo nhà đầu tư tham gia cổ phần hóa sau này sử dụng đúng mục đích sử dụng đất, chứ không phải bỏ ngành nghề chính mà chuyển sang làm bất động sản, làm mất ý nghĩa của cổ phần hóa.

Đối với kiến nghị tách giá trị quyền sử dụng đất ra khỏi cổ phần hóa và xác định giá đúng quy định pháp luật, ông Đặng Quyết Tiến cho rằng đây là hai vấn đề vướng mắc, là điểm cản trở của cổ phần hóa nên Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu hoàn thiện. “Định hướng tách hay không còn phải rà soát kỹ để tránh thất thoát trong cổ phần hóa và đảm bảo đất đó phải được quản lý chặt tránh lợi dụng, hay định giá cũng vậy phải tính đúng tính đủ, phù hợp thực tế”- ông Đặng Quyết Tiến cho hay./.

H.Y

Tin cùng chuyên mục

Yêu cầu 5 địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư

Yêu cầu 5 địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư

Theo báo cáo, tính đến hết tháng 10/2022, 5 địa phương này mới giải ngân hơn 9.000 tỷ đồng, đạt 33,9% kế hoạch địa phương triển khai.
Nhiều khoản thu ngân sách sớm “cán đích” nhờ kinh tế tăng trưởng

Nhiều khoản thu ngân sách sớm “cán đích” nhờ kinh tế tăng trưởng

Theo Bộ Tài chính, nhờ kinh tế phục hồi và tăng trưởng khả quan, tổng thu ngân sách nhà nước 11 tháng ước đạt 1.638,9 nghìn tỷ đồng, bằng 116,1% dự toán, tăng 17,4% so cùng kỳ năm 2021. Trong đó, thu nội địa, thu từ dầu thô và thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đều đã vượt dự toán được giao.
Tiếp tục đề xuất giảm 30% phí sử dụng đường bộ cho xe khách

Tiếp tục đề xuất giảm 30% phí sử dụng đường bộ cho xe khách

Bộ Tài chính đề xuất giảm từ 10% - 30% phí sử dụng đường bộ đối với xe kinh doanh vận tải hàng hóa và hành khách. Thời gian giảm 6 tháng kể từ ngày nghị định này có hiệu lực thi hành.
Năm 2023, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 7,5-8%

Năm 2023, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 7,5-8%

TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 7,5 - 8%, cao hơn cả nước (6,5%) bằng những giải pháp sáng tạo và sẵn sàng thực hiện thí điểm những cơ chế mới…
Mức thu phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường từ 6 triệu đồng đến 96 triệu đồng

Mức thu phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường từ 6 triệu đồng đến 96 triệu đồng

Mức thu phí thẩm định tính theo tổng mức vốn đầu tư dự án từ 10 tỷ đồng đến trên 7 nghìn tỷ đồng. Tùy theo nhóm dự án (có từ dự án nhóm 1 đến nhóm 6) mà có mức phí khác nhau, thấp nhất từ 6 triệu đồng đến 96 triệu đồng. Mức phí thẩm định lại báo cáo đánh giá tác động môi trường bằng 50% mức thu phí thẩm định lần đầu.

Tin khác

Mặt bằng lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại vẫn ở mức khá cao

Mặt bằng lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại vẫn ở mức khá cao

Diễn biến vĩ mô tuần qua xuất hiện nhiều thông tin cho thấy nguồn cung USD dồi dào, lãi suất diễn biến khác nhau giữa các thị trường, khi lãi suất liên ngân hàng giảm ở các kỳ hạn ngắn, nhưng lãi suất trên thị trường tiền gửi dân cư vẫn khá nóng.
Giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài

Giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài

Theo báo cáo của các đơn vị chức năng của Bộ Tài chính, tổng số giải ngân từ đầu năm tới nay mới đạt 26,06% kế hoạch đầu tư công vốn nước ngoài của năm 2022.
Thủ tướng chỉ đạo từng bộ, ngành tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân, doanh nghiệp

Thủ tướng chỉ đạo từng bộ, ngành tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân, doanh nghiệp

Sáng 1/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì họp phiên thường kỳ Chính phủ tháng 11/2022. Thủ tướng yêu cầu khi thấy người dân và doanh nghiệp gặp khó khăn thì cơ quan nhà nước không được bỏ mặc mà trách nhiệm càng phải cao, tránh tình trạng người dân và doanh nghiệp nghĩ rằng cơ quan nhà nước không có ý kiến gì hoặc bỏ mặc...
Tổng quan kinh tế Việt Nam 11 tháng năm 2022

Tổng quan kinh tế Việt Nam 11 tháng năm 2022

Bình quân 11 tháng năm 2022, CPI tăng 3,02% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do giá lương thực và giá xăng dầu. Tính chung 11 tháng năm 2022, cán cân thương mại hàng hóa ước tính xuất siêu 10,6 tỷ USD (cùng kỳ năm 2021 xuất siêu 0,6 tỷ USD) cả nước có 194,7 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 33,2% so với cùng kỳ năm trước. Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt gần 25,14 tỷ USD, giảm 5% so với 11 tháng năm 2021.
Bộ Tài chính hoàn thiện dự thảo thông tư về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2023

Bộ Tài chính hoàn thiện dự thảo thông tư về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2023

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo thông tư về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2023. Dự thảo thông tư nêu rõ, các bộ, cơ quan trung ương thực hiện cơ chế tạo nguồn thực hiện cải cách chính sách tiền lương theo quy định.
Một số địa phương đề nghị điều chỉnh kế hoạch vốn vay lại năm 2022

Một số địa phương đề nghị điều chỉnh kế hoạch vốn vay lại năm 2022

Theo tờ trình của Chính phủ, tính đến ngày 31/8/2022, có 15 địa phương đề nghị điều chỉnh dự toán vốn vay lại, 1 địa phương đề nghị trả nợ trước hạn.
Việt Nam đã thu hút hơn 25,1 tỷ USD vốn FDI

Việt Nam đã thu hút hơn 25,1 tỷ USD vốn FDI

Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), tính đến ngày 20/11, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần đạt hơn 25,1 tỷ USD, bằng 95% so với cùng kỳ năm 2021, tăng 0,4% so với 10 tháng và tăng 10,3% so với 9 tháng.
Forbes: GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới trong 15 năm qua

Forbes: GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới trong 15 năm qua

Trong giai đoạn 2006-2021, GDP bình quân đầu người của Việt Nam theo USD giá hiện hành đã tăng gần 371% (tăng gần 5 lần). Nếu theo giá so sánh năm 2015, trong 15 năm này, GDP bình quân của Việt Nam tăng 104,4% (hơn 2 lần). Forbes nhận định, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng trưởng vô cùng ấn tượng nhất trong số tất cả các quốc gia trên thế giới. Xu hướng này phản ánh tính năng động của nền kinh tế Việt Nam và sự phát triển vượt bậc của Việt Nam trong những năm qua.
Tình trạng thiếu vốn đang lan rộng ra nhiều ngành kinh tế

Tình trạng thiếu vốn đang lan rộng ra nhiều ngành kinh tế

Doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn trong huy động vốn, trả nợ trái phiếu, và hiện đã có những tình trạng chấp nhận vay ngoài với lãi suất 20-30%.
Hơn 97% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tập trung ở châu Á, châu Mỹ và châu Âu

Hơn 97% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tập trung ở châu Á, châu Mỹ và châu Âu

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, châu Á, châu Mỹ và châu Âu chiếm hơn 97% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng năm 2022, đồng thời cả 3 khu vực đều duy trì tăng trưởng ấn tượng hai con số.
Xem thêm
Phiên bản di động