Chủ động điều tiết "van" tín dụng bất động sản

Dư nợ tín dụng bất động sản vượt 5,2 triệu tỷ đồng, chiếm hơn 25% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Trong 8 tháng, tín dụng kinh doanh địa ốc tăng gần 20%, trong khi nhóm tiêu dùng gần như đi ngang. Bài toán điều tiết vì vậy không chỉ nằm ở room tín dụng, mà còn ở cơ cấu dòng vốn.

Tăng trưởng tín dụng nghiêng về kinh doanh địa ốc

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 8/2026, dư nợ tín dụng bất động sản đạt 5,21 triệu tỷ đồng, tăng 9,49% so với cuối năm 2025 và chiếm 25,39% tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế.

Đáng lưu ý, đà tăng không phân bổ đồng đều giữa các nhóm khách hàng. Dư nợ cho hoạt động kinh doanh bất động sản đạt 2,59 triệu tỷ đồng, tăng 19,59%; trong khi dư nợ phục vụ nhu cầu tiêu dùng, tự sử dụng bất động sản chỉ tăng 1,02%.

Tính toán từ số liệu trên, dư nợ kinh doanh bất động sản tăng thêm khoảng 424 nghìn tỷ đồng trong 8 tháng năm 2026; trong khi dư nợ tiêu dùng, tự sử dụng chỉ tăng khoảng 26 nghìn tỷ đồng.

Chủ động điều tiết
Dòng vốn tín dụng nghiêng mạnh về hoạt động kinh doanh bất động sản, trong khi nhu cầu vay mua nhà để ở tăng chậm. Ảnh: Đức Thanh

Sự chênh lệch này cho thấy, phần tăng trưởng tín dụng đang nghiêng đáng kể về phía hoạt động kinh doanh địa ốc, thay vì mở rộng tương ứng ở nhóm người dân vay mua nhà để ở.

Cũng cần nhấn mạnh rằng, quy mô dư nợ lớn tự thân chưa đồng nghĩa với rủi ro hệ thống. Vấn đề nằm ở chất lượng tài sản bảo đảm, dòng tiền trả nợ, tiến độ triển khai dự án và khả năng chuyển hóa tài sản thành tiền khi thị trường gặp khó.

Rủi ro này càng đáng lưu ý khi đặt trong bài toán chênh lệch kỳ hạn giữa huy động và cho vay. Ngân hàng chủ yếu huy động vốn từ tiền gửi, trong đó có tỷ trọng đáng kể là tiền gửi ngắn hạn (80%), nhưng lại cho vay những dự án cần nhiều năm để hoàn thiện, bán hàng và thu hồi vốn.

Không “khóa van”, chỉ “nắn dòng”

Bài toán hiện nay không phải “đóng cửa” dòng vốn với bất động sản, mà là đưa vốn đến đúng dự án, đúng nhu cầu và đúng khả năng trả nợ. Khi hơn một phần tư dư nợ toàn nền kinh tế gắn với địa ốc, mỗi quyết định cấp tín dụng đều cần được nhìn nhận không chỉ qua lợi nhuận kỳ vọng, mà cả chi phí thanh khoản và sức chịu đựng của hệ thống trước những biến động bất lợi.

Khoảng cách giữa thời điểm ngân hàng phải đáp ứng nhu cầu rút tiền của người gửi và thời điểm khoản vay sinh dòng tiền trả nợ chính là áp lực thanh khoản tiềm ẩn. Nếu thị trường vận hành thuận lợi, tiền bán hàng và dòng tiền trả nợ giúp vòng quay vốn duy trì ổn định. Ngược lại, khi giao dịch chững lại, dự án kéo dài tiến độ hoặc doanh nghiệp phải cơ cấu nợ, dòng tiền về ngân hàng có thể chậm hơn dự kiến, làm gia tăng nguy cơ phát sinh nợ quá hạn, nợ xấu.

Rủi ro càng đáng chú ý khi chi phí huy động vốn tăng, buộc các tổ chức tín dụng phải cạnh tranh quyết liệt hơn để “giữ chân” người gửi tiền. Nếu lãi suất đầu vào tăng nhanh, trong khi lãi suất cho vay cũ chưa thể điều chỉnh tương ứng, biên lợi nhuận bị thu hẹp. Nếu ngân hàng tăng lãi suất cho vay, sức trả nợ của khách hàng lại chịu thêm sức ép, kéo theo nguy cơ nợ xấu gia tăng và chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng lớn hơn.

Đây là vòng tác động hai chiều: thanh khoản căng thẳng làm tăng chi phí vốn, trong khi chi phí vốn cao có thể khiến khả năng trả nợ của khách hàng suy giảm, làm gia tăng nợ xấu và gây thêm áp lực lên thanh khoản, lợi nhuận cũng như chất lượng tài sản của ngân hàng.

Bài toán cân đối nguồn lực

Trên thị trường, một số khoản vay mua nhà có lãi suất thả nổi được ghi nhận ở mức 15 - 17%/năm. Mức lãi suất này tạo sức ép đáng kể đối với người mua sử dụng đòn bẩy tài chính, đặc biệt khi thu nhập không tăng tương ứng với nghĩa vụ trả nợ.

Các chủ đầu tư vì thế phải đưa ra chính sách hỗ trợ lãi suất, ân hạn nợ gốc, giãn tiến độ thanh toán hoặc cho phép nhận nhà trước, thanh toán sau. Tuy nhiên, ưu đãi tài chính không đồng nghĩa với chi phí vốn biến mất. Nếu phần hỗ trợ đã được tính vào giá bán, người mua cần đánh giá tổng chi phí thực tế, thay vì chỉ nhìn vào lãi suất quảng cáo.

Ở phía ngân hàng, hạn mức tín dụng cũng là một “nút thắt” ngay từ đầu năm. Ngân hàng Nhà nước yêu cầu tăng trưởng tín dụng bất động sản của từng ngân hàng trong năm 2026 không vượt tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của chính ngân hàng đó, đồng thời dành cơ chế loại trừ đối với một số phân khúc ưu tiên theo quy định.

Định hướng này nhằm hạn chế dòng vốn tập trung quá mức vào hoạt động đầu cơ, nhưng vẫn duy trì nguồn lực cho nhà ở xã hội, khu công nghiệp và những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị kinh tế thực như nhà hàng, khách sạn, khu du lịch...

Trong bối cảnh tín dụng toàn hệ thống tăng nhanh, các ngân hàng còn phải cân đối nguồn lực cho sản xuất, xuất khẩu, hạ tầng và những dự án trọng điểm. Vì vậy, nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp bất động sản không mặc nhiên chuyển thành khả năng giải ngân, ngay cả khi tài sản bảo đảm có giá trị lớn.

Thanh khoản phụ thuộc vào chất lượng dòng tiền

Áp lực cuối năm thường đến từ nhu cầu thanh toán, giải ngân và cân đối nguồn vốn gia tăng. Với các ngân hàng có tỷ trọng cho vay bất động sản cao, khả năng chống chịu sẽ phụ thuộc nhiều vào tiến độ thu hồi nợ, cơ cấu kỳ hạn tiền gửi, chất lượng tài sản bảo đảm và mức độ tập trung tín dụng vào từng khách hàng hoặc dự án.

Trong bối cảnh đó, một chính sách đáng chú ý được ban hành, đó là Thông tư 50/2026/TT-NHNN ngày 30/9/2026 quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (Thông tư 50), dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.

Theo quy định mới, giới hạn tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) được nâng lên 95% từ mức 85% hiện hành, song cách tính chặt chẽ hơn; đồng thời đặt ra lộ trình áp dụng các chuẩn thanh khoản theo Basel III. Thay đổi này tạo thêm dư địa quản lý nguồn vốn cho ngân hàng, nhưng không đồng nghĩa với việc rủi ro lệch kỳ hạn được giải quyết triệt để.

Khả năng cho vay thêm và khả năng duy trì thanh khoản an toàn là hai vấn đề khác nhau. Một ngân hàng có thể được mở rộng dư địa sử dụng vốn, nhưng vẫn phải đối mặt với áp lực nếu tiền gửi tăng chậm, nhu cầu rút tiền tăng hoặc các khoản vay lớn không được hoàn trả đúng hạn.

Về dài hạn, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng là yêu cầu mang tính cấu trúc đối với thị trường bất động sản. Trái phiếu doanh nghiệp cần được phát triển trên nền tảng minh bạch và kỷ luật thanh toán; thị trường vốn cần mở rộng khả năng huy động vốn dài hạn; còn doanh nghiệp phải nâng cao năng lực tài chính, hạn chế sử dụng đòn bẩy quá mức.

Khi nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để tài trợ cho các khoản vay dài hạn, mức độ an toàn thanh khoản của từng ngân hàng phụ thuộc lớn vào khả năng duy trì nguồn vốn huy động ổn định và thu hồi các khoản nợ đúng hạn.

Nhận diện áp lực thanh khoản

Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngân hàng, từ nay đến cuối năm 2026, áp lực thanh khoản cần được đánh giá qua 3 yếu tố chính.

Thứ nhất, tốc độ huy động vốn so với tăng trưởng tín dụng. Trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất huy động và cho vay, nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn tiền gửi, áp lực cân đối nguồn vốn và bảo đảm thanh khoản có thể gia tăng.

Thứ hai, khả năng thu hồi nợ từ các dự án bất động sản. Tiến độ bán hàng, dòng tiền thực thu, nghĩa vụ trả nợ đến hạn và khả năng xử lý tài sản bảo đảm sẽ quan trọng hơn quy mô tài sản trên sổ sách. Dự án có pháp lý đầy đủ, sản phẩm phù hợp nhu cầu thực và dòng tiền rõ ràng sẽ có khả năng chống chịu tốt hơn.

Thứ ba, mức độ tập trung tín dụng và chênh lệch kỳ hạn. Những ngân hàng có danh mục cho vay địa ốc lớn cần đặc biệt chú trọng dự phòng nguồn tiền, phân tán rủi ro khách hàng và kiểm soát các khoản vay có thời gian thu hồi vốn kéo dài.

ThS. Trần Trọng Triết - Ngân hàng Nhà nước Khu vực 15

Tin cùng chuyên mục

Dự án VietinBank Tower được chuyển giao cho đơn vị thuộc Sun Group

Dự án VietinBank Tower được chuyển giao cho đơn vị thuộc Sun Group

Dự án VietinBank Tower tại Khu đô thị Nam Thăng Long, Hà Nội đã được chuyển nhượng thành công trong tháng 9/2026.
Chi phí vốn gây sức ép lên lợi nhuận doanh nghiệp bất động sản

Chi phí vốn gây sức ép lên lợi nhuận doanh nghiệp bất động sản

Doanh thu và lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp bất động sản có sự phân hóa mạnh trong 9 tháng năm 2026. Song chi phí lãi vay, chi phí tài chính và áp lực vốn đầu tư vẫn là gánh nặng lớn, khiến biên lợi nhuận thực tế bị thu hẹp, thậm chí lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi không đủ bù đắp chi phí.
Bất động sản TP. Hồ Chí Minh trước yêu cầu nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực

Bất động sản TP. Hồ Chí Minh trước yêu cầu nâng hiệu quả sử dụng nguồn lực

Doanh thu dịch vụ kinh doanh bất động sản tại TP. Hồ Chí Minh tăng 10,8% trong 10 tháng năm 2026, thu ngân sách nhà nước từ đất tăng 20%. Tuy nhiên, tỷ lệ hấp thụ nhà ở sơ cấp chỉ đạt 25-27%. Sự tương phản này cho thấy bài toán của thị trường không chỉ là gia tăng quy mô giao dịch, mà còn là phân bổ vốn, đất đai vào những sản phẩm đáp ứng nhu cầu thực và có khả năng tạo giá trị kinh tế.
Hà Nội phê duyệt điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng (tỷ lệ 1/5000)

Hà Nội phê duyệt điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng (tỷ lệ 1/5000)

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội vừa phê duyệt điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng (tỷ lệ 1/5000), xác định sông Hồng là trục không gian xanh trung tâm với quy mô dân số dự báo từ 800.000 đến 1,2 triệu người.
Chật vật dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn

Chật vật dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn

Vừa mới tăng tốc sau khi cơ bản nhận đủ mặt bằng, nhịp thi công tại dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn khựng lại bởi mưa rét đầu tuần, khiến chủ đầu tư thêm lo lắng khi khối lượng công việc còn bộn bề.

Tin khác

Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng đường 70 trong tháng 12/2026

Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành giải phóng mặt bằng đường 70 trong tháng 12/2026

Hà Nội yêu cầu tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh thi công dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai; đồng thời hoàn thành giải phóng mặt bằng tuyến đường 70 đoạn Hà Đông - Văn Điển - nút giao Tứ Hiệp trong tháng 12-2026, tạo điều kiện đưa dự án về đích vào cuối năm 2027.
Vì sao thu nhập 10 con số mỗi năm không bất khả thi khi bán bất động sản Vinhomes?

Vì sao thu nhập 10 con số mỗi năm không bất khả thi khi bán bất động sản Vinhomes?

Ít nghề nào thay đổi vị thế tài chính của một người nhanh như kinh doanh, môi giới bất động sản. Tại hệ thống đại lý phân phối độc quyền của Vinhomes, thu nhập 1,5 - 2 tỷ đồng mỗi năm không phải là chuyện xa vời. Với người làm nghề nghiêm túc và chăm chỉ, đó thậm chí là mức sàn.
Hà Nội đưa 14 khu đất, hơn 109 ha ra khỏi danh mục thí điểm dự án nhà ở thương mại

Hà Nội đưa 14 khu đất, hơn 109 ha ra khỏi danh mục thí điểm dự án nhà ở thương mại

HĐND TP. Hà Nội vừa thông qua điều chỉnh danh mục các khu đất thực hiện thí điểm dự án nhà ở thương mại theo Nghị quyết 171/2024/QH15. Trong đó, 14 khu đất với tổng diện tích 109,1 ha được đưa ra khỏi danh mục, đồng thời bổ sung 2 khu đất mới với diện tích 45,5 ha.
Miền Trung tăng đầu tư hạ tầng hàng không, mở không gian tăng trưởng

Miền Trung tăng đầu tư hạ tầng hàng không, mở không gian tăng trưởng

Từ nâng công suất nhà ga hành khách, tăng thêm đường cất hạ cánh, vị trí đỗ máy bay đến đầu tư mới dự án, miền Trung đang từng bước mở rộng "cửa bầu trời", mở không gian tăng trưởng, tạo động lực phát triển kinh tế.
Bộ Xây dựng không có kế hoạch đầu tư xây dựng trụ sở mới tại khu Tây Hồ Tây

Bộ Xây dựng không có kế hoạch đầu tư xây dựng trụ sở mới tại khu Tây Hồ Tây

Sau khi sắp xếp các cơ sở nhà, đất và bố trí lại nơi làm việc sau hợp nhất, Bộ Xây dựng xác định trụ sở hiện có cơ bản đáp ứng nhu cầu sử dụng, không đặt ra kế hoạch di dời đến khu Tây Hồ Tây.
Văn Phú: Lợi nhuận gộp 9 tháng đầu năm 2026 tăng 68,9%

Văn Phú: Lợi nhuận gộp 9 tháng đầu năm 2026 tăng 68,9%

Nguồn thu từ dự án Vlasta - Thuỷ Nguyên (Hải Phòng), TT39-40 Khu đô thị Văn Phú (Hà Nội) và hoạt động kinh doanh dịch vụ lưu trú giúp Công ty cổ phần Phát triển bất động sản Văn Phú (mã CK: VPI) đạt lợi nhuận gộp 9 tháng đầu năm 2026 ở mức 481,8 tỷ đồng, tăng 68,9% so với cùng giai đoạn năm trước.
Loạt ẩn số trong phương án mở rộng cao tốc Bắc – Nam

Loạt ẩn số trong phương án mở rộng cao tốc Bắc – Nam

Còn khá nhiều nội dung cần tiếp tục làm rõ liên quan đến phương án đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông dài 1.144 km lên quy mô quy hoạch 6 làn xe mới được đề xuất.
Quảng Trị: Khởi công quần thể du lịch sinh thái núi U Bò – hồ Thác Chuối với tổng vốn 16.234 tỷ đồng do Sun Group là chủ đầu tư

Quảng Trị: Khởi công quần thể du lịch sinh thái núi U Bò – hồ Thác Chuối với tổng vốn 16.234 tỷ đồng do Sun Group là chủ đầu tư

Ngày 30/10/2026, Tập đoàn Sun Group đã khởi công Quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí núi U Bò – hồ Thác Chuối, tổng vốn đầu tư 16.234 tỷ đồng. Đặt mục tiêu thu hút khoảng 5 triệu lượt khách mỗi năm, dự án được kỳ vọng tạo động lực phát triển du lịch Quảng Trị, gia tăng doanh thu dịch vụ và góp phần nâng cao đời sống người dân.
Thị trường bất động sản đổi chiều, người mua nhà cần gì ngoài vị trí?

Thị trường bất động sản đổi chiều, người mua nhà cần gì ngoài vị trí?

Theo các chuyên gia, thị trường bất động sản đang thay đổi khi người mua nhà ngày càng quan tâm đến chất lượng sống, tiện ích và giá trị sử dụng lâu dài. Điều này buộc doanh nghiệp phải thay đổi cách phát triển dự án, thay vì chỉ cạnh tranh về vị trí và giá bán.
Khơi thông nguồn lực đất đai cần đi cùng ổn định cuộc sống người dân

Khơi thông nguồn lực đất đai cần đi cùng ổn định cuộc sống người dân

Thảo luận tại hội trường sáng 29/10 về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), một trong những vấn đề được các đại biểu Quốc hội quan tâm là việc khơi thông nguồn lực từ đất đai để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội phải đi cùng với ổn định cuộc sống của người dân có đất bị thu hồi.
Xem thêm
Phiên bản di động