Giải pháp nào bịt kẽ hở pháp luật sau vụ đấu giá đất Thủ Thiêm?

Nhiều chuyên gia cho rằng, do quy định pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất chưa rõ ràng, chế tài chưa đủ mạnh nên sau khi “trúng giá”, một số doanh nghiệp “mới dám” bỏ cọc, để lại nhiều hệ lụy. Từ vụ doanh nghiệp bỏ cọc sau trúng giá đất Thủ Thiêm, nhiều ý kiến cho rằng, cần có quy định riêng về đấu giá đất.

Hệ lụy và những bài học

Nhiều chuyên gia, nhà quản lý, doanh nghiệp cũng như dư luận thời gian qua đều cho rằng, việc các nhà đầu tư bỏ giá cao rồi quyết định bỏ cọc trong vụ đấu giá đất Thủ Thiêm vừa qua đã để lại nhiều hệ lụy cho TP. Hồ Chí Minh.

Một trong số những hệ lụy đầu tiên là ngay lập tức “đặt” chính quyền thành phố vào thế khó khi phải tính toán lại giá khởi điểm và những vấn đề liên quan. Hành động này còn tác động tiêu cực đến công tác đền bù trong các dự án tương lai. Nhiều nhà đầu tư sẽ so sánh giá đất tại TP. Hồ Chí Minh và các địa phương khác khi quyết định đầu tư.

Bàn giải pháp bịt kẽ hở pháp luật sau vụ đấu giá đất Thủ Thiêm
Những lô đất Thủ Thiêm vừa được đưa ra đấu giá. Ảnh: Gia Cư

Tại tọa đàm “Bài học rút ra từ đấu giá đất Thủ Thiêm và những khuyến nghị về thể chế”, do Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh vừa tổ chức ngày 23/2, nhiều vấn đề đang được xã hội quan tâm đã được đưa ra luận bàn, phân tích một cách nghiêm túc, rõ ràng.

Theo TS. Nguyễn Hữu Nguyên - Hội Quy hoạch phát triển TP. Hồ Chí Minh, từ cuộc đấu giá quyền sử dụng đất ở Thủ Thiêm cần nghiêm túc rút ra bài học kinh nghiệm quý. Hàng loạt câu hỏi như: “Vậy nhà đầu tư đưa ra giá khủng thì phải đi tìm mục đích thật của họ là gì? Chắc chắn không thể để bán có lời, có thể là kích hoạt giá đất các nơi xung quanh và họ hưởng lợi từ việc thổi giá đất ở Thủ Thiêm. Vì vậy, chúng ta cần xem xét nhà đầu tư liên kết với ai để có tiền mua đất”, được ông Nguyên đưa ra. Cũng theo ông Nguyên, tiền ở đâu mà các nhà đầu tư tham gia đấu giá, mục tiêu lớn nhất của kinh doanh là phải có lời, chẳng ai mua cái gì đó rồi bán ra lại lỗ?

Còn theo chuyên gia Nguyễn Thế Phượng - Ủy viên Ban chấp hành Hội Thẩm định giá Việt Nam chia sẻ, không bất ngờ với việc nhà đầu tư bỏ giá cao rồi chấp nhận mất hàng trăm tỷ đồng bỏ cọc.

Những “kẽ hở” này cần được “vá” ngay, thậm chí cần có những quy định riêng cho những phiên đấu giá có tính chất quan trọng.

Vị chuyên gia này cũng cho rằng, thời gian qua đã có rất nhiều câu hỏi đặt ra xung quanh việc bỏ giá cao rồi bỏ cọc với mục đích gì? Có ai đứng sau không? Năng lực tài chính như thế nào?… Hàng loạt vấn đề ấy cần được làm rõ để rút ra bài học về sau. Nhưng theo ông, rõ ràng trong nhiều trường hợp đấu giá vừa qua, chúng ta có phần dễ dãi.

Chẳng hạn như trước đó, việc Tập đoàn Tân Hoàng Minh đã từng trúng giá khu đất 23 Lê Duẩn, quận 1, TP. Hồ Chí Minh, nhưng chậm trễ trong việc triển khai dự án, chậm nộp tiền sau khi trúng đấu giá mà thành phố không có chế tài mạnh mẽ, để khi có đối tác, họ chuyển nhượng dự án kiếm lời là một ví dụ cụ thể.

Nhiều kẽ hở pháp luật

Dưới góc độ chuyên môn, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh Lê Hoàng Châu nêu ra 4 kẽ hở trong vụ đấu giá đất vừa qua mà pháp luật cần phải hoàn thiện.

Theo ông Châu, thứ nhất, tiền đặt cọc trước tối đa ở mức 20% giá khởi điểm của tài sản đấu giá nhưng không quy định nhà đầu tư phải nộp thêm, hoặc phải cam kết nộp bổ sung nếu họ trả giá đấu giá cao hơn gấp nhiều lần so với mức giá khởi điểm.

Thứ hai, quy trình đánh giá năng lực nhà đầu tư tham gia đấu giá còn lỏng lẻo. Luật Đấu giá 2016 chưa quy định cụ thể về điều kiện “có năng lực tài chính” hoặc điều kiện “không vi phạm pháp luật về đất đai” của nhà đầu tư tham gia đấu giá quyền sử dụng đất.

Thứ ba, biện pháp xử phạt do chậm đưa đất vào sử dụng không đủ sức răn đe. Nhiều dự án bất động sản, nhà ở, chủ đầu tư chậm đưa vào sử dụng, có dấu hiệu “găm” giữ đất, “đầu cơ” nhưng các biện pháp xử lý chưa đủ mạnh nên doanh nghiệp cứ chây ỳ.

Thứ tư, các phương pháp xác định “giá đất cụ thể” để làm căn cứ tính “giá khởi điểm” đấu giá quyền sử dụng đất còn nhiều bất cập.

Còn theo Giám đốc Công ty CP Thẩm định giá Hoàng Gia - Phạm Thị Bình cho rằng, một trong những “lỗ hổng” cần phải khắc phục ngay là việc xem xét năng lực triển khai dự án và năng lực tài chính của doanh nghiệp tham gia đấu giá.

“Không chỉ đặt cọc 20% giá khởi điểm mà còn phải yêu cầu doanh nghiệp chứng minh năng lực tài chính khi tham gia đấu giá; xem xét lịch sử quá trình thực hiện các dự án của doanh nghiệp đã, đang đầu tư để đánh giá năng lực của họ. Nhìn lại các doanh nghiệp tham gia đấu giá đất ở Thủ Thiêm thì thấy, nội dung này hoàn toàn bỏ ngỏ. Thậm chí có doanh nghiệp mới được thành lập vài tháng trước đó, vốn chỉ có vài trăm tỷ đồng, nhưng tham gia đấu giá đất lên đến hàng ngàn tỷ đồng” - bà Bình phân tích.

Làm sai, làm không đúng thì thị trường đào thải

Theo Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng miền Nam Nguyễn Thanh Hải, TP. Hồ Chí Minh, cần thận trọng với chiêu bài dẫn dắt thị trường của các nhà đầu tư. “Có thể thấy, chúng ta chưa có kinh nghiệm trong chuyện đấu giá vừa qua nên bị nhà đầu tư lợi dụng, lách luật” - ông Hải phân tích.

Theo ông Hải, cũng không nên nhận định khi chưa có bằng chứng, đơn giản là khi luật pháp còn sơ hở thì họ tận dụng và đó là lỗi của chúng ta. Vì vậy, cần sửa căn nguyên từ hệ thống pháp luật, cách đấu thầu, đấu giá như thế nào… để giải quyết vấn đề này, tiến tới tương tự các nước: làm sai, làm không đúng thì thị trường đào thải.

Dưới góc nhìn của chuyên gia, PSG.TS Trần Hoàng Ngân - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh cho rằng, giá đất tăng cao thời gian qua làm cho giấc mơ có nhà của người lao động trở nên xa vời. Bên cạnh đó, một số vấn đề quan trọng khác cũng cần được xem xét như: quy định thủ tục đấu giá quyền sử dụng đất, thời hạn người trúng thầu nộp tiền, điều kiện tham gia đấu giá, năng lực tài chính nhà đầu tư tham gia đấu giá…

Ông Ngân cũng cho biết, Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh với vai trò đầu mối sẽ có những tham mưu, đề xuất với lãnh đạo thành phố cùng các cơ quan có thẩm quyền để sớm có sự điều chỉnh bổ sung, hoàn thiện pháp luật. Trong đó, chính sách pháp luật cần tập trung vào các nội dung: xác định đấu giá đất rất đặc biệt, cần có quy định riêng, chặt chẽ; trong đó phải đánh giá cụ thể, chi tiết năng lực tài chính của nhà đầu tư, liên quan giá khởi điểm, tiền đặt cọc, xử lý chế tài sau đấu giá. Thủ Thiêm là dự án đặc biệt của TP. Hồ Chí Minh.

Thành phố quyết tâm xây dựng nơi đây thành khu đô thị văn minh hiện đại của thành phố và cả nước. Do đó, việc thu hút nhà đầu tư vào đây rất quan trọng nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng Thủ Thiêm nói riêng và thành phố nói chung trong thời gian tới./.

Cục Thuế TP. Hồ Chí Minh cho biết, đến nay vẫn chưa có doanh nghiệp trúng đấu giá nào trong đợt đấu giá đất Thủ Thiêm vừa qua tiến hành nộp tiền theo quy định. Do vậy, sau 90 ngày kể từ ngày ra thông báo nộp tiền (tính từ 6/1/2022), Cục Thuế sẽ tiến hành cưỡng chế thu nợ, đồng thời thu tiền chậm nộp 0,03%/ngày theo quy định.
G.C

Tin cùng chuyên mục

TP. Hồ Chí Minh: Ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trên các lĩnh vực

TP. Hồ Chí Minh: Ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trên các lĩnh vực

Qua 01 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 15 tháng 9 năm 2021 của Ban Chấp hành đảng bộ Thành phố về Kế hoạch tổng thể phòng, chống dịch COVID-19 và phục hồi kinh tế, bước đầu Thành phố ghi nhận các chuyển biến tích cực trên các lĩnh vực.
Hà Nội quy định dự án đầu tư kinh doanh có sử dụng đất phải phù hợp với quy hoạch các cấp

Hà Nội quy định dự án đầu tư kinh doanh có sử dụng đất phải phù hợp với quy hoạch các cấp

UBND TP. Hà Nội đã ban hành Quyết định số 32/2022/QĐ-UBND quy định một số nội dung về quản lý dự án đầu tư kinh doanh có sử dụng đất của TP. Hà Nội. Trong đó, TP. Hà Nội yêu cầu các dự án đầu tư kinh doanh có sử dụng đất phải phù hợp với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh; quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng và các quy định pháp luật liên quan khác về quy hoạch.
"Đón sóng" đầu tư bất động sản khu công nghiệp

"Đón sóng" đầu tư bất động sản khu công nghiệp

Theo quy hoạch phát triển các khu công nghiệp ở Việt Nam, hiện có khoảng 563 khu công nghiệp (KCN), với tổng diện tích được bao phủ khoảng 210.900 ha. Tuy nhiên, một số KCN vẫn chưa hoạt động. Đến nay, số KCN thực tế đã công bố là 406, trong đó 361 dự án nằm ngoài khu kinh tế, 37 dự án thuộc các khu kinh tế và 8 dự án điện công nghiệp khác nằm trong khu kinh tế cửa khẩu. Tỷ lệ lấp đầy của các KCN tại Việt Nam hiện nay đạt 70,9%, tương đương với mức cuối năm 2020.
Từ ngày 26/8/2022, chính thức nâng cấp trang Thông tin điện tử về Tài sản công

Từ ngày 26/8/2022, chính thức nâng cấp trang Thông tin điện tử về Tài sản công

Thời báo Tài chính Việt Nam thông báo thực hiện nâng cấp trang Thông tin điện tử về Tài sản Nhà nước (TTĐTTSNN) tại địa chỉ (https://taisancong.vn) của Thời báo Tài chính Việt Nam.
Nhiều sửa đổi về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô công phù hợp với thực tế

Nhiều sửa đổi về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô công phù hợp với thực tế

Chủ trì Hội nghị trực tuyến với các bộ, ngành, địa phương về định hướng sửa đổi, bổ sung Nghị định số 04/NĐ- CP của Chính phủ quy định tiêu chuẩn, định mức, sử dụng xe ô tô, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, dự thảo nghị định đang được Bộ Tài chính xây dựng có nhiều quy định được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu thực tế hiện nay.

Tin khác

Cập nhật kịch bản điều hành giá chi tiết, kịp thời nhằm kiểm soát lạm phát

Cập nhật kịch bản điều hành giá chi tiết, kịp thời nhằm kiểm soát lạm phát

Trước diễn biến giá cả một số hàng hóa thiết yếu vẫn neo ở mức cao, các chuyên gia kinh tế đề nghị cơ quan quản lý cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp tăng giá bất hợp lý, ảnh hưởng tới mục tiêu điều hành lạm phát và đời sống của người dân.
Cải cách hành chính: Bộ Tài chính phấn đấu xử lý 1 hồ sơ trong vòng 30 phút

Cải cách hành chính: Bộ Tài chính phấn đấu xử lý 1 hồ sơ trong vòng 30 phút

Các cơ quan thuộc Bộ Tài chính xác định giảm thời gian tiếp nhận, xử lý hồ sơ tối thiểu 30 phút/1 hồ sơ vào năm 2025 theo Quyết định số 1865/QĐ-BTC phê duyệt Đề án Đổi mới việc tiếp nhận và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa của Bộ Tài chính.
Đơn vị có từ trên 2.000 người được trang bị tối đa 6 xe ô tô phục vụ công tác chung

Đơn vị có từ trên 2.000 người được trang bị tối đa 6 xe ô tô phục vụ công tác chung

Dự thảo Nghị định quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô thay thế Nghị định số 04/2019/NĐ-CP cũng quy định về nội dung này trước đó đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến rộng rãi. Tại dự thảo nghị định đã quy định rõ về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô phục vụ công tác chung của đơn vị sự nghiệp công lập.
Sàn thương mại điện tử kê khai, nộp thuế thay: Phương án tối ưu để tránh gian lận, trốn thuế

Sàn thương mại điện tử kê khai, nộp thuế thay: Phương án tối ưu để tránh gian lận, trốn thuế

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 126/2020/NĐ-CP vừa được Tổng cục Thuế trình Bộ Tài chính trình Chính phủ có quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế. Theo đó, tổ chức là chủ sở hữu sàn giao dịch thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến có trách nhiệm khai thuế thay, nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cung cấp hàng hóa, dịch vụ trên sàn. Phóng viên TBTCVN đã có cuộc trao đổi với bà Nguyễn Thị Lan Anh - Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cá nhân (Tổng cục Thuế) làm rõ thêm những điểm mới của quy định này.
Định mức, tiêu chuẩn sử dụng xe ô tô công sẽ được quy định cụ thể hơn trong thời gian tới

Định mức, tiêu chuẩn sử dụng xe ô tô công sẽ được quy định cụ thể hơn trong thời gian tới

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện Dự thảo Nghị định quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô. Theo đó, Nghị định sẽ quy định rõ hơn về tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô công trong thời gian tới.
Hiến kế để Nhà nước thu hồi chênh lệch địa tô từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Hiến kế để Nhà nước thu hồi chênh lệch địa tô từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Tại Diễn đàn Kinh tế - Xã hội Việt Nam năm 2022, sáng 18/9, các đại biểu đã thảo luận chuyên đề “Đẩy mạnh cải cách thể chế - Hoàn thiện chính sách về đất đai, giải pháp quan trọng trong phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội”.Cho ý kiến chuyên đề liên quan đến chính sách về đất đai, các chuyên gia kinh tế đã hiến kế để Nhà nước thu hồi được giá trị địa tô chênh lệch từ chuyển đổi mục đích sử dụng đất khi giao đất cho nhà đầu tư phát triển bất động sản.
Đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2022

Đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2022

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái vừa ký ban hành Nghị quyết số 124/NQ-CP của Chính phủ về các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2022.
Các mặt hàng chế phẩm xăng được đề xuất giảm thuế MFN 10%

Các mặt hàng chế phẩm xăng được đề xuất giảm thuế MFN 10%

Bộ Tài chính đã đề xuất đưa thuế MFN đối với mặt hàng sản phẩm chế biến từ dầu mỏ, nhưng có chỉ số octan khác xăng động cơ và được sử dụng như nguyên liệu đầu vào cho sản xuất hoặc các ngành công nghiệp từ 20% về 10%, như mặt hàng xăng động cơ không pha chì đã được giảm trước đó.
Tiếp tục duy trì 4 nhóm chức danh sử dụng xe ô tô công

Tiếp tục duy trì 4 nhóm chức danh sử dụng xe ô tô công

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ô tô thay thế Nghị định số 04/2019/NĐ- CP của Chính phủ cũng quy định về nội dung này trước đó.
Dự án đường vành đai 4 - vùng Thủ đô sẽ hoàn thành giải phóng mặt bằng trong quý IV/2023

Dự án đường vành đai 4 - vùng Thủ đô sẽ hoàn thành giải phóng mặt bằng trong quý IV/2023

Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng vừa ký ban hành Chỉ thị số 16-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), tái định cư Dự án đường vành đai 4 - vùng Thủ đô trên địa bàn TP. Hà Nội.
Xem thêm
Phiên bản di động