Hoàn thiện cơ chế chính sách giải pháp "ngăn chặn" chuyển nhượng bất động sản "2 giá"

“Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng mua bán, chuyển nhượng bất động sản “2 giá” là do chính sách còn chồng chéo, chưa đồng bộ. Hành vi mua bán, chuyển nhượng bất động sản 2 giá không chỉ tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với người dân mà còn gây thất thu thuế đối với ngân sách nhà nước. Để ngăn chặn hành vi khai gian giá để trốn thuế trong các giao dịch bất động sản, cần khẩn trương hoàn thiện, bổ sung cơ chế, chính sách quy định về lĩnh vực này - Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam nhấn mạnh khi trao đổi với phóng viên TBTCVN.

PV: Thời gian qua, không ít các vụ việc trốn thuế liên quan đến giao dịch bất động sản (BĐS) đã bị cơ quan chức năng đưa ra ánh sáng. Tuy nhiên, câu chuyện này vẫn đang diễn ra thường xuyên, theo bà đâu là nguyên nhân?

Bà Nguyễn Thị Cúc: Tình trạng trốn thuế trong kinh doanh BĐS diễn ra nhiều năm bởi nhiều kẽ hở, bất cập của chính sách pháp luật đang bị cá nhân, doanh nghiệp lợi dụng để qua mặt.

Hiện nay có hai cách để tính khoản thuế mà người chuyển nhượng BĐS phải nộp. Cách thứ nhất là tính dựa trên giá ghi trên hợp đồng; cách thứ hai là tính dựa theo khung giá đất do nhà nước quy định nếu hợp đồng không ghi rõ giá hoặc giá ghi trên hợp đồng thấp hơn giá khung này.

Cách nào chặn hành vi mua bán, chuyển nhượng bất động sản “2 giá”?
Bà Nguyễn Thị Cúc

Tuy nhiên, chính những quy định này đang là lỗ hổng cho người dân bám vào đó để trốn thuế. Bởi, giá đất Nhà nước quy định thường thấp, chỉ bằng 30 - 35% giá thị trường hiện nay.

Điều 500 Bộ Luật Dân sự 2015 quy định hợp đồng về quyền sử dụng đất là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó người sử dụng đất chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất hoặc thực hiện quyền khác theo quy định của Luật Đất đai cho bên kia; bên kia thực hiện quyền, nghĩa vụ theo hợp đồng với người sử dụng đất.

Điều này đồng nghĩa với việc trong giao dịch mua bán BĐS, người mua bán có quyền thỏa thuận giá và chỉ cần mức giá trên hoặc bằng mức giá Nhà nước quy định là được, có nghĩa không vi phạm. Chính vì lẽ đó, không chỉ doanh nghiệp mà người dân trong các giao dịch cũng sử dụng thủ thuật ghi giá trên hợp đồng thường thấp hơn giá giao dịch thực tế để né thuế.

PV: Để ngăn chặn tình trạng thất thu thuế hoạt động chuyển nhượng BĐS, nhiều chuyên gia kinh tế đề xuất cần ban hành luật thuế về tài sản, bà có quan điểm gì về vấn đề này?

Bà Nguyễn Thị Cúc: Chính sách thuế có liên quan đến đất đai không chỉ có chức năng tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, mà còn là công cụ tài chính để điều tiết thị trường BĐS, cũng như là một chính sách điều tiết phát triển đô thị. Theo tôi, việc nghiên cứu hoàn thiện chính sách thuế liên quan đến tài sản, đất đai là phù hợp.

Nguồn: Tổng cục Thuế     	     		                 Đồ họa: Hồng Vân
Nguồn: Tổng cục Thuế Đồ họa: Hồng Vân

Cùng với đó, cần thực hiện tổng kết, đánh giá tổng thể tình hình thực hiện chính sách điều tiết hiện hành liên quan đến nhà, đất, BĐS. Trên cơ sở đó có thể nghiên cứu thuế tài sản, tuy nhiên theo quan điểm cá nhân tôi thì đối tượng chịu thuế tài sản là cá nhân, không đưa tổ chức kinh tế, doanh nghiệp kinh doanh vào đối tượng chịu thuế. Đối tượng chịu thuế cũng cần nghiên cứu, khảo sát kỹ càng để phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế xã hội thực tiễn… Bên cạnh đó, cũng cần điều chỉnh đối tượng chịu thuế, không chỉ BĐS mà cả tài sản bằng tiền vốn, đầu tư tài chính…, để đảm bảo tính đồng bộ, bình đẳng.

PV: Cơ quan thuế các cấp và các ngành liên quan đã vào cuộc phối hợp chống thất thu thuế hoạt động kinh doanh BĐS. Tuy nhiên, còn nhiều bất cập trong cơ chế chính sách, gây khó khăn cho việc xác định nghĩa vụ thuế trong giao dịch chuyển nhượng BĐS. Theo bà, cơ chế chính sách cần điều chỉnh theo hướng nào?

Bà Nguyễn Thị Cúc: Theo tôi, cần nghiên cứu hoàn thiện chính sách thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với chuyển nhượng BĐS. Cụ thể, cần nghiên cứu hoàn thiện, sửa đổi bổ sung cả về phương pháp tính thuế và miễn giảm thuế. Về phương pháp tính thuế, cần tính đến yếu tố đơn giản, dễ thu nhưng cũng cần đến yếu tố bình đẳng. Đối với hoạt động chuyển nhượng có đầy đủ hóa đơn, chứng từ, cơ sở pháp lý chứng minh hoạt động chuyển nhượng BĐS bị lỗ - chênh lệch âm giữa giá bán và giá vốn thì nên chăng không nên thu.

Về giá tính thuế đối với chuyển nhượng BĐS, cần nghiên cứu sửa đổi phù hợp, trên cơ sở giá chuyển nhượng thực tế, tránh tình trạng làm hai hợp đồng khi chuyển nhượng để giảm nghĩa vụ, thậm chí trốn thuế. Hướng tới chính phủ điện tử, kho cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế cũng như các cơ quan hữu quan ngày càng được hoàn thiện, dữ liệu về giá BĐS được công khai, dễ kết nối tra cứu…, theo đó cần quy định nguyên tắc giá giao dịch theo giá thị trường để tính thuế, không chỉ phụ thuộc và giá hợp đồng mua bán hoặc giá do UBND tỉnh, thành phố công bố, nhằm khắc phục tình trạng thất thu thuế như hiện nay đang tương đối phổ biến.

Đối với quy định miễn giảm thuế chuyển nhượng BĐS của cá nhân, cần nghiên tính thực tiễn và hợp lý, thay đổi tiêu thức chỉ tính định lượng mà kết hợp cả định lượng và giá trị để đảm bảo công bằng, bình đẳng, không phân biết đối xử giữa các tầng thu nhập của xã hội.

Đồng thời, cần nghiên cứu sửa đổi bổ sung thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hoạt động chuyển nhượng BĐS. Theo đó, cần sửa đổi bổ sung quy định về xác định chi phí được trừ đối với hoạt động kinh doanh BĐS. Lưu ý các khoản chi phí đặc thù riêng có đối với hoạt động này như: Chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng… Đặc biệt, cần nghiên cứu sửa đổi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp theo hướng cho doanh nghiệp có hoạt động chuyển nhượng BĐS nếu bị lỗ thì được bù trừ lỗ của BĐS vào hoạt động kinh doanh khác, trường hợp hoạt động chuyển nhượng, kinh doanh BĐS có lãi thì cũng được dùng lãi bất động sản bù lỗ cho hoạt động kinh doanh khác của doanh nghiệp để bảm bảo doanh nghiệp chủ động tài chính và bình bẳng trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Như đã phân tích ở trên, nhà nước đầu tư quy hoạch, xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển, quy hoạch thêm nhiều khu đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế; xây dựng, mở đường cao tốc, cầu cống, sân bay, bến cảng…, mang lại nhiều sự thay đổi về đời sống kinh tế - xã hội, trong đó có yếu tố về giá cả đất đai tăng. Theo thông lệ quốc tế thì khoản thu lợi này của các tổ chức, cá nhân - thường gọi là khoản chênh lệch địa tô - đều có chính sách điều tiết thích hợp. Tuy nhiên, ở Việt Nam chưa bị điều tiết bởi bất cứ chính sách thu nào dẫn đến ngân sách nhà nước chưa huy động được nguồn thu và các tổ chức cá nhân thu lợi, không do từ hoạt động của bản thân mình mang lại, chưa thực sự bình đẳng. Vì vậy, cần sớm nghiên cứu ban hành chính sách điều tiết hợp lý.

PV: Xin cảm ơn bà!

Văn Tuấn

Tin cùng chuyên mục

Yêu cầu 5 địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư

Yêu cầu 5 địa phương đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư

Theo báo cáo, tính đến hết tháng 10/2022, 5 địa phương này mới giải ngân hơn 9.000 tỷ đồng, đạt 33,9% kế hoạch địa phương triển khai.
Nhiều khoản thu ngân sách sớm “cán đích” nhờ kinh tế tăng trưởng

Nhiều khoản thu ngân sách sớm “cán đích” nhờ kinh tế tăng trưởng

Theo Bộ Tài chính, nhờ kinh tế phục hồi và tăng trưởng khả quan, tổng thu ngân sách nhà nước 11 tháng ước đạt 1.638,9 nghìn tỷ đồng, bằng 116,1% dự toán, tăng 17,4% so cùng kỳ năm 2021. Trong đó, thu nội địa, thu từ dầu thô và thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu đều đã vượt dự toán được giao.
Tiếp tục đề xuất giảm 30% phí sử dụng đường bộ cho xe khách

Tiếp tục đề xuất giảm 30% phí sử dụng đường bộ cho xe khách

Bộ Tài chính đề xuất giảm từ 10% - 30% phí sử dụng đường bộ đối với xe kinh doanh vận tải hàng hóa và hành khách. Thời gian giảm 6 tháng kể từ ngày nghị định này có hiệu lực thi hành.
Năm 2023, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 7,5-8%

Năm 2023, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 7,5-8%

TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 7,5 - 8%, cao hơn cả nước (6,5%) bằng những giải pháp sáng tạo và sẵn sàng thực hiện thí điểm những cơ chế mới…
Mức thu phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường từ 6 triệu đồng đến 96 triệu đồng

Mức thu phí thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường từ 6 triệu đồng đến 96 triệu đồng

Mức thu phí thẩm định tính theo tổng mức vốn đầu tư dự án từ 10 tỷ đồng đến trên 7 nghìn tỷ đồng. Tùy theo nhóm dự án (có từ dự án nhóm 1 đến nhóm 6) mà có mức phí khác nhau, thấp nhất từ 6 triệu đồng đến 96 triệu đồng. Mức phí thẩm định lại báo cáo đánh giá tác động môi trường bằng 50% mức thu phí thẩm định lần đầu.

Tin khác

Mặt bằng lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại vẫn ở mức khá cao

Mặt bằng lãi suất huy động của các ngân hàng thương mại vẫn ở mức khá cao

Diễn biến vĩ mô tuần qua xuất hiện nhiều thông tin cho thấy nguồn cung USD dồi dào, lãi suất diễn biến khác nhau giữa các thị trường, khi lãi suất liên ngân hàng giảm ở các kỳ hạn ngắn, nhưng lãi suất trên thị trường tiền gửi dân cư vẫn khá nóng.
Giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài

Giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài

Theo báo cáo của các đơn vị chức năng của Bộ Tài chính, tổng số giải ngân từ đầu năm tới nay mới đạt 26,06% kế hoạch đầu tư công vốn nước ngoài của năm 2022.
Thủ tướng chỉ đạo từng bộ, ngành tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân, doanh nghiệp

Thủ tướng chỉ đạo từng bộ, ngành tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho người dân, doanh nghiệp

Sáng 1/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì họp phiên thường kỳ Chính phủ tháng 11/2022. Thủ tướng yêu cầu khi thấy người dân và doanh nghiệp gặp khó khăn thì cơ quan nhà nước không được bỏ mặc mà trách nhiệm càng phải cao, tránh tình trạng người dân và doanh nghiệp nghĩ rằng cơ quan nhà nước không có ý kiến gì hoặc bỏ mặc...
Tổng quan kinh tế Việt Nam 11 tháng năm 2022

Tổng quan kinh tế Việt Nam 11 tháng năm 2022

Bình quân 11 tháng năm 2022, CPI tăng 3,02% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do giá lương thực và giá xăng dầu. Tính chung 11 tháng năm 2022, cán cân thương mại hàng hóa ước tính xuất siêu 10,6 tỷ USD (cùng kỳ năm 2021 xuất siêu 0,6 tỷ USD) cả nước có 194,7 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 33,2% so với cùng kỳ năm trước. Tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt gần 25,14 tỷ USD, giảm 5% so với 11 tháng năm 2021.
Bộ Tài chính hoàn thiện dự thảo thông tư về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2023

Bộ Tài chính hoàn thiện dự thảo thông tư về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2023

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo thông tư về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước năm 2023. Dự thảo thông tư nêu rõ, các bộ, cơ quan trung ương thực hiện cơ chế tạo nguồn thực hiện cải cách chính sách tiền lương theo quy định.
Một số địa phương đề nghị điều chỉnh kế hoạch vốn vay lại năm 2022

Một số địa phương đề nghị điều chỉnh kế hoạch vốn vay lại năm 2022

Theo tờ trình của Chính phủ, tính đến ngày 31/8/2022, có 15 địa phương đề nghị điều chỉnh dự toán vốn vay lại, 1 địa phương đề nghị trả nợ trước hạn.
Việt Nam đã thu hút hơn 25,1 tỷ USD vốn FDI

Việt Nam đã thu hút hơn 25,1 tỷ USD vốn FDI

Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), tính đến ngày 20/11, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần đạt hơn 25,1 tỷ USD, bằng 95% so với cùng kỳ năm 2021, tăng 0,4% so với 10 tháng và tăng 10,3% so với 9 tháng.
Forbes: GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới trong 15 năm qua

Forbes: GDP bình quân đầu người Việt Nam tăng trưởng ấn tượng nhất thế giới trong 15 năm qua

Trong giai đoạn 2006-2021, GDP bình quân đầu người của Việt Nam theo USD giá hiện hành đã tăng gần 371% (tăng gần 5 lần). Nếu theo giá so sánh năm 2015, trong 15 năm này, GDP bình quân của Việt Nam tăng 104,4% (hơn 2 lần). Forbes nhận định, GDP bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng trưởng vô cùng ấn tượng nhất trong số tất cả các quốc gia trên thế giới. Xu hướng này phản ánh tính năng động của nền kinh tế Việt Nam và sự phát triển vượt bậc của Việt Nam trong những năm qua.
Tình trạng thiếu vốn đang lan rộng ra nhiều ngành kinh tế

Tình trạng thiếu vốn đang lan rộng ra nhiều ngành kinh tế

Doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn trong huy động vốn, trả nợ trái phiếu, và hiện đã có những tình trạng chấp nhận vay ngoài với lãi suất 20-30%.
Hơn 97% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tập trung ở châu Á, châu Mỹ và châu Âu

Hơn 97% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tập trung ở châu Á, châu Mỹ và châu Âu

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, châu Á, châu Mỹ và châu Âu chiếm hơn 97% kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam trong 10 tháng năm 2022, đồng thời cả 3 khu vực đều duy trì tăng trưởng ấn tượng hai con số.
Xem thêm
Phiên bản di động