Quản lý thuế thương mại điện tử hiệu quả nhờ tích cực chuyển đổi số

Trả lời phỏng vấn phóng viên TBTCVN, GS.TS Hoàng Văn Cường - Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách Quốc hội, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, bằng những động thái quyết liệt như: Tích cực chuyển đổi số, hoàn thiện hành lang pháp lý đã bước đầu mang lại kết quả quan trọng trong quản lý thuế thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số. Điều này cũng cho thấy, chúng ta đã nắm bắt được xu hướng phát triển của cuộc cách mạng về công nghệ.

PV: Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp, chúng ta đã đạt được những kết quả khá tích cực trong công tác quản lý thuế hoạt động thương mại điện tử (TMĐT). Từ góc độ chuyên gia ông đánh giá ra sao về những nỗ lực của ngành Thuế?

Quản lý thuế thương mại điện tử gặt hái thành công nhờ chuyển đổi số
GS.TS Hoàng Văn Cường

GS.TS Hoàng Văn Cường: Hoạt động kinh doanh TMĐT đang đặt ra thách thức rất lớn cho công tác quản lý nhà nước nói chung và quản lý thuế nói riêng. Đây không chỉ là thách thức với riêng Việt Nam mà với cả các nước phát triển trên thế giới. Nhiều nước trên thế giới đang rất lúng túng trong việc quản lý thu thuế hoạt động TMĐT, đặc biệt là vấn đề kinh doanh xuyên biên giới; còn thất thu thuế rất lớn từ hoạt động kinh doanh này.

Tuy vậy, chúng ta nhìn thấy bước đầu Việt Nam đã đạt được những thành công trong công tác quản lý thuế TMĐT. Kết quả đạt được là rất tích cực. Tôi cho rằng, tiền đề để đạt thành công nêu trên là nhờ ngành Thuế đã tích cực chuyển đổi số. Đây là sự nỗ lực rất lớn của ngành Thuế Việt Nam.

Việt Nam là một trong 4 nước đi đầu trong khu vực Đông Nam Á khẳng định quyền quản lý thuế xuyên biên giới thông qua việc các nhà mạng phải kê khai thuế trên Cổng thông tin điện tử của ngành Thuế. Điều này một lần nữa cho thấy, chúng ta đã bắt kịp được xu hướng phát triển của loại hình kinh doanh của cuộc cách mạng công nghệ này.

PV: Ông có thể chia sẻ về những kinh nghiệm mà quốc tế đã áp dụng và chúng ta cần có giải pháp gì để quản lý hiệu quả hoạt động kinh doanh này?

GS.TS Hoàng Văn Cường: Nhiều nước quản lý rất sớm TMĐT nói chung và quản lý thuế nói riêng.

Về giải pháp, thứ nhất chúng ta phải củng cố được nền tảng pháp lý để đảm bảo đầy đủ các cơ sở thực hiện các biện pháp quản lý.

Thứ hai, trong giao dịch hàng hóa thông thường, đối tượng người nộp thuế (NNT), người chịu thuế có hiện diện ở tại nơi quản lý thuế, nhưng trên không gian mạng, đặc biệt là xuyên biên giới thì những NNT không hiện diện vật lý tại nơi quản lý thuế, cho nên việc quản lý ở đây không phải quản lý con người tham gia vào giao dịch mà là quản lý hoạt động kinh tế. Do vậy, cần phải có khuôn khổ pháp lý để thực thi công tác quản lý đảm bảo sự đồng bộ giữa pháp luật trong nước và đặc biệt đảm bảo yếu tố quốc tế.

Quản lý thuế thương mại điện tử gặt hái thành công nhờ chuyển đổi số
Nguồn: Tổng cục Thuế. Đồ họa: Văn Chung

Đồng thời, phải sử dụng các công cụ để thu thập thông tin trên nền tảng số. Chúng ta đang thực hiện khá tốt yếu tố này. Thu thập thông tin trên nền tảng số có rất nhiều công cụ, song hiện nay đang rất phổ biến là sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để quản lý nhanh, xử lý nhanh. Qua đó phân tích, biết được toàn bộ ai đang tham gia vào giao dịch hoặc sử dụng phân tích mảng dữ liệu lớn Big Data nhằm tìm ra các hành vi giao dịch và đối tượng giao dịch để theo dõi, quản lý.

Thứ ba, công tác thiết lập tổ chức, phải có con người thực thi. Trước đây, quản lý thuế thường sử dụng bộ máy con người như thanh tra quản lý, kê khai trực tiếp thì bây giờ chuyển sang bộ phận ngồi quản lý thông qua hệ thống điện tử.

Bộ máy điện tử này không dừng lại là cơ quan thuế mà phải được hợp tác rất chặt chẽ giữa cơ quan thuế và các cơ quan khác như ngành Công thương, ngành Thông tin truyền thông hay ngành Ngân hàng… Bộ máy phải được liên thông với nhau để tạo ra được một cơ quan có trách nhiệm kiểm soát và thực thi các biện pháp quản lý.

Bắt kịp xu hướng phát triển

Việt Nam là một trong 4 nước đi đầu trong khu vực Đông Nam Á khẳng định quyền quản lý thuế xuyên biên giới thông qua việc các nhà mạng phải kê khai thuế trên Cổng thông tin điện tử của ngành Thuế. Điều này một lần nữa cho thấy, chúng ta đã bắt kịp được xu hướng phát triển của loại hình kinh doanh của cuộc cách mạng công nghệ này. - GS.TS Hoàng Văn Cường.

Ngoài ra, cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế, sử dụng công cụ liên kết quốc tế là yếu tố rất quan trọng để quản lý được tất cả các hoạt động kinh doanh, dù chủ thế đó ở trong nước hay nước ngoài cũng có thể quản lý thu thuế được.

PV: Ông có đề xuất gì về việc sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật thuế, pháp luật chuyên ngành liên quan để đáp ứng yêu cầu quản lý thuế đối với TMĐT trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển như vũ bão hiện nay?

GS.TS Hoàng Văn Cường: Về mặt khuôn khổ pháp luật thì cơ bản chúng ta đã hoàn thiện. Tuy nhiên, cách mạng công nghiệp 4.0 liên tục thay đổi, tạo ra nhiều hành vi, nhiều hoạt động rất mới thay đổi liên tục. Chính vì vậy, rất cần thiết phải tiếp tục hoàn thiện về khuôn khổ pháp luật. Trước hết là pháp luật liên quan đến đối tượng mà chúng ta phải điều chỉnh ở đây là đối tượng nào phải chịu thuế khi diễn ra các giao dịch ở trên mạng.

Tôi cho rằng, khung khổ pháp luật cần phải có độ phổ quát cao hơn. Ví như hiện nay, chúng ta thu thuế thông qua hành vi dòng tiền, nhưng có thể người ta không dùng tiền Việt Nam để thanh toán mà dùng các đồng tiền số, mà chúng ta hiện nay thì chưa thừa nhận đồng tiền số và trên thực tế hiện đang diễn ra.

Vấn đề đặt ra thứ hai là, khi thu thuế trên nền tảng số thì làm thế nào để thu đúng đối tượng, tránh tình trạng trốn thuế, mất bình đẳng, mất cạnh tranh. Điều này không chỉ làm mất nguồn thu về cho Nhà nước mà còn mất bình đẳng giữa những người kinh doanh ở những lĩnh vực khác. Đơn cử, người kinh doanh thông thường thì nộp thuế đầy đủ, còn kinh doanh qua mạng, nền tảng số lại trốn thuế.

Tất cả những vấn đề nêu trên đòi hỏi phải có khuôn khổ pháp luật thực sự đồng bộ, để cho tất cả các bên khi tham gia vào trong môi trường giao dịch trên mạng đều chịu một sự điều tiết chung mới có thể quản lý một cách hiệu quả.

PV: Xin cảm ơn ông!

Văn Tuấn

Tin cùng chuyên mục

Dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất

Dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất

Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, trong đó có đề xuất một số quy định mới về miễn, giảm tiền thuê đất.
Quý I/2024, ngành Hải quan thu ngân sách hơn 88 nghìn tỷ đồng

Quý I/2024, ngành Hải quan thu ngân sách hơn 88 nghìn tỷ đồng

Theo thông tin từ Tổng cục Hải quan, quý I/2024, số thu ngân sách của ngành Hải quan đạt 88.354 tỷ đồng, bằng 26,3% dự toán được giao, giảm 4,2% so với cùng kỳ năm trước.
Nghệ An: Thu ngân sách nhà nước quý I/2024 đạt trên 5.900 tỷ đồng

Nghệ An: Thu ngân sách nhà nước quý I/2024 đạt trên 5.900 tỷ đồng

UBND tỉnh Nghệ An vừa cho biết, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh quý 1/2024 ước thực hiện 5.904 tỷ đồng, đạt 37,1% dự toán, bằng 134,3% so với cùng kỳ năm 2023.
Hà Nội: Mở rộng trao thưởng “hóa đơn may mắn”

Hà Nội: Mở rộng trao thưởng “hóa đơn may mắn”

Để triển khai áp dụng hóa đơn điện tử (HĐĐT) khởi tạo từ máy tính tiền, định hướng các giải pháp tốt hơn trong hoạt động kinh doanh và chấp hành các quy định của pháp luật cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên địa bàn, Cục Thuế TP . Hà Nội xác định, yêu cầu đặt ra là phải xây dựng được các giải pháp chủ động của cơ quan thuế.
Ưu tiên sử dụng kinh phí để chăm lo cho người yếu thế, trẻ em nghèo

Ưu tiên sử dụng kinh phí để chăm lo cho người yếu thế, trẻ em nghèo

Theo Bộ Tài chính, trong dự toán năm 2024 và định hướng các năm tiếp theo, ngân sách nhà nước tiếp tục ưu tiên tăng chi chăm lo cho người yếu thế, trẻ em nghèo trong xã hội.

Tin khác

Quý I/2024, phát hiện, bắt giữ và xử lý 3.483 vụ việc vi phạm pháp luật Hải quan

Quý I/2024, phát hiện, bắt giữ và xử lý 3.483 vụ việc vi phạm pháp luật Hải quan

Quý I/2024, cơ quan Hải quan đã bắt giữ và xử lý 3.483 vụ việc vi phạm, tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 5.816,4 tỷ đồng.
15.931 cửa hàng bán lẻ xăng dầu đã thực hiện việc xuất hoá đơn điện tử theo từng lần bán hàng

15.931 cửa hàng bán lẻ xăng dầu đã thực hiện việc xuất hoá đơn điện tử theo từng lần bán hàng

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Đặng Ngọc Minh cho biết, dự kiến sang tuần tới sẽ hoàn tất 100% cửa hàng thực hiện xuất hoá đơn điện tử theo từng lần bán hàng. Tổng cục Thuế sẽ tiếp tục phối hợp với các Sở Công thương cũng như các sở, ban ngành địa phương tiếp tục giám sát hoạt động các cây xăng trong việc xuất hoá đơn bán lẻ.
3 tháng đầu năm, Kho bạc Nhà nước đã kiểm soát, thanh toán 232.989 tỷ đồng vốn chi thường xuyên

3 tháng đầu năm, Kho bạc Nhà nước đã kiểm soát, thanh toán 232.989 tỷ đồng vốn chi thường xuyên

Theo Kho bạc Nhà nước (KBNN), dự kiến đến hết tháng 3/2024, toàn hệ thống đã kiểm soát, thanh toán 232.989 tỷ đồng vốn chi thường xuyên, bằng 18,4% dự toán chi thường xuyên năm 2024 của NSNN qua KBNN (không bao gồm chi trả nợ, viện trợ, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính, dự phòng).
Tín dụng đang có sự cải thiện dần theo tháng

Tín dụng đang có sự cải thiện dần theo tháng

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, tín dụng đã tăng trưởng dương trở lại tính đến cuối tháng 3/2024, như vậy tín dụng đang có sự cải thiện dần theo tháng. Trước đó, Ngân hàng Nhà nước cho hay, đến ngày 29/02/2024, tín dụng nền kinh tế giảm 0,72% so với cuối năm 2023. Như vậy tín dụng tháng 2 giảm chậm hơn so với tháng 1 (giảm -0,6%).
Nhiều chính sách tài chính ban hành trong tháng 3/2024

Nhiều chính sách tài chính ban hành trong tháng 3/2024

Trong tháng 3/2024, nhiều quy định mới được Bộ Tài chính ban hành.
Bộ Tài chính ban hành Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2024

Bộ Tài chính ban hành Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2024

Bộ Tài chính vừa ban hành Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP) năm 2024. Chương trình nhằm nâng cao hiệu quả THTK, CLP, phát huy cao nhất mọi nguồn lực để hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng, phát triển kinh tế, ổn định đời sống của nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội.
Kho bạc Nhà nước: Thực hiện đồng bộ các giải pháp đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công

Kho bạc Nhà nước: Thực hiện đồng bộ các giải pháp đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công

Kho bạc Nhà nước vừa có Công văn số 1660/KBNN-KSC yêu cầu toàn hệ thống thực hiện đồng bộ các giải pháp để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công theo Công điện số 24/CĐ-TTg ngày 22/3/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy nhanh tiến độ phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2024.
Hà Tĩnh hoàn thành xuất hóa đơn xăng dầu theo từng lần bán

Hà Tĩnh hoàn thành xuất hóa đơn xăng dầu theo từng lần bán

Cục Thuế Hà Tĩnh cho biết, nhờ thực hiện quyết liệt các giải pháp, tính đến ngày 28/3/2024, toàn tỉnh Hà Tĩnh đã có 80 doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, với 227 cửa hàng, 829 cột bơm thực hiện xuất hóa đơn điện tử (HĐĐT) theo từng lần bán hàng (đạt 100%).
Đồng Nai: Giám sát và đánh giá đầu tư 145 dự án sử dụng vốn đầu tư công

Đồng Nai: Giám sát và đánh giá đầu tư 145 dự án sử dụng vốn đầu tư công

Nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công theo kế hoạch năm 2024, UBND tỉnh Đồng Nai vừa ban hành, triển khai kế hoạch giám sát và đánh giá đầu tư dự án sử dụng vốn đầu tư công đối với 145 dự án trên địa bàn.
Những điểm cần lưu ý khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2023

Những điểm cần lưu ý khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2023

Để người nộp thuế biết và nắm được các quy định về khai và nộp thuế khi thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN) năm 2023, Cục Thuế TP. Hà Nội hướng dẫn cụ thể về trường hợp phải quyết toán và không phải quyết toán; giảm trừ gia cảnh… để người nộp thuế biết và thực hiện.
Xem thêm
Phiên bản di động